Ο γίγαντας του Ληξουρίου

Ημερομηνία: 08/01/2009

Καταχωριτής: Aragorn

Πηγή: http://www.odusseia.gr/odusv4_2002/genarxis%20lixouriou%20ell.html

Βρίσκεστε:

Βάση αναφορών /

ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ /

Ληξούριον /

Μια σπουδαιοτάτη αρχαιολογική ανακάλυψις εσημειώθη εις την επαρχίαν του Ληξουρίου, μεσούντων των κυνικών καυμάτων, εν μηνί Ιουλίω του 1937. Η ανακάλυψις περιβάλλεται υπό του μυστηρίου του τρόμου, όπως τρομερός υπήρξε και ο βίος του μυθικού ήρωος, του οποίου το προτραίτο ανευρέθη: Κατάδικοι των φυλακών Λιβαδίου, ειργάζοντο εις μέγα βάθος εις τα λατομεία της θέσεως "Σκαβδολίτης", η οποία, ώς γνωστόν, και σήμερον έτι, θεωρείται εκ παραδόσεως το εντευκτήριον των βρυκολάκων, των παγανών και των λοιπών κακοποιών πνευμάτων. Ήτο μεσημέρι, ο ήλιος εφλόγιζε το σύμπαν και όλα τα ζωντανά όντα ήσαν κρυμμένα. Η Γη έκαιε και η αναμμένη ατμόσφαιρα εμάρμαιρε. Τα πάντα ήσαν έρημα. Είναι, ως γνωστόν, η ώρα, η οποία μαζί με το μεσονύκτιον, ανακαλεί τας ακαθάρτους σκιάς επί της Γής. Αίφνης οι εργαζόμενοι βαρυποινίται ησθάνθησαν υποχθόνιον και υπόκωφον γδούπον, ο οποίος τους έκαμε να ριγήσουν. Εντός ολίγου εβεβαιώθησαν ότι ευρίσκοντο ενώπιον κοιλότητος, η οποία αντηχούσε πενθίμως υπό τα πλήγματα των κασμάδων. Βαθύτατα, μέσα εις το συμπαγές πέτρωμα, ανεκαλύφθη καθαρά ολίγον κατ΄ ολίγον είς τάφος, ο οποίος κατά τρόπον μυστηριώδη ευρέθη εκεί, ανάμεσα εις τα πελώρια και σκληρά ασβεστολιθικά ριζώματα του βουνού. Ο τάφος είχε σχήμα ακανονίστου σπηλαίου, του οποίου το στόμιον εφράσσετο από πελωρίας πλάκας. Οι κατάδικοι αφήρεσαν τας πλάκας και τότε νέος τρόμος κατέλαβε και αυτάς ακόμη τας κολασμένας ψυχάς των. Η σύγχυσίς των ήτο τοιαύτη, ώστε, δυστυχώς, δεν έχομενς ακριβείς περιγραφάς του θεάματος, το οποίον αντίκρυσαν οι οφθαλμοί των. Πάντως όμως εις τας γενικάς γραμμάς κατέχομεν ασφαλή την περιγραφήν του εσωτερικού του τάφου: Εντός αυτού ανεπαύετο εις θέσιν υπτίαν, με τους βραχίονας ανοικτούς, σκελετός πελωρίου ανδρός, ο οποίος, κατά τας αφηγήσεις των αξιοπιστοτέρων και ψυχραιμοτέρων εκ των καταδίκων, υπερέβαινεν ασφαλώς τα 2 1/2μ. Εντύπωσιν επροξένησεν ιδίως το πάχος των οστών και η πελωρία κεφαλή του νεκρού. Πέριξ του σκελετού, ανεκαλύφθησαν άφθονα οστά και οδόντες προβάτων, χοίρων και μοσχαριών. Ταύτα ηρμήνευσαν βραδύτερον οι κατάδικοι ως διαρπαγέντα και κλοπιμαία ζώα, τα οποία είχον τεθεί ως θυσία εις τον τάφον του νεκρού γίγαντος, και πιθανώτατα η ερμηνεία των είναι ορθή. Πλησίον της δεξιάς χειρός του σκελετού ευρέθη μια πήλινη κανάτα, η οποία περιείχε το ρακί, με το οποίον κατά τα νεκρόδειπνα εδρόσιζε τα χείλη ο νεκρός. Αλλά το σπουδαιότερον εύρημα υπήρξε πηλίνη κεφαλή, η οποία, κατά τρόπον αριστοτεχνικόν απεικονίζει τα χαρακτηριστικά του ταφέντος. Επίσης ευρέθη εν νόμισμα ανάμεσα εις τας σιαγόνας του νεκρού, το οποίον εχρησίμευε δια να πληρωθή ο Χάρων, όστις θα διεπόρθμευε εις την κόλασιν την ψυχήν του αποθανόντος. Πάντα τα ευρήματα ταύτα μετεφέρθησαν εις το Μουσείον Αργοστολίου. Εκεί τα εξήτασαν ειδικοί αρχαιολόγοι, οι οποίοι, από τα χαρακτηριστικά της πηλίνης κεφαλής και τας λοιπάς περιγραφάς των καταδίκων ανεγνώρισαν, ότι πρόκειται περί του γενάρχου των αρχαίων Ληξουρέων πορθμεύων, όστις μέχρι τούσε εθεωρείτο πρόσωπον μυθικόν. Από τα ευρήματα συνήγαγον οι ειρημένοι αρχαιολόγοι, ότι πρόκειται περί προϊστορικής εποχής, η δε απουσία παντός μετάλλου εις τον τάφον, εκτός από το περιγραφέν νόμισμα, τους ωδήγησαν εις το συμπέρασμα ότι πρόκειται περί "Προμυκηναϊκής εποχής" ήτοι περίπου 1500-2000 έτη προ Χριστού. Συμφώνως προς τας ολιγοστάς ειδήσεις τας οποίας μας διέσωσαν οι αρχαίοι συγγραφείς, τας νήσους τότε κατείχε μια γενεά βαρβάρων, οι οποίοι ονομάζονται Κάρες και είσαν τρομεροί άρπαγες και πειραταί. "Καρ" σημαίνει εις την αρχαίαν γλώσσαν χονδροκέφαλος. Συμφώνως δε προς τας περιγραφάς των καταδίκων, ο ανευρεθείς σκελετός είχε πράγματι ογκώδη κεφαλήν. Το πήλινο προτραίτο, του οποίου φωτογραφίαν δημοσιεύομεν, δεικνύει μίαν κεφαλήν ξυρισμένην (όπως ξυρισμένον είναι και το γένειον και ο μύσταξ). Μια όμως σπουδαία ιδιορρυθμία είναι, ότι εις το όπισθεν μέρος του κρανίου έχει αφεθεί μια φούντα από μαλλιά αξύριστος. Το τοιούτον πράττουν σήμερον ωρισμέναι φυλαί Τατάρων και άλλων Κιτρίνων, μας διηγείται δε ο Ηρόδοτος ότι έτσι έκαμναν πράγματι και οι αρχαίοι βάρβαροι των ελληνικών νήσων. Η φούντα αυτή των μαλλιών εμεγάλωνε σιγά-σιγά και μετεβάλλετο εις πραγματικήν ουράν. Κατ΄ αυτόν τον τρόπον δυνάμεθα να εννοήσωμεν μίαν "γλώσσαν", δηλαδή σπανίαν λέξιν, την οποίαν μας απεθησαύρισεν ο αρχαίος λεξικογράφος Εύληρος ο εκ Πυλάρων. Ούτος, ως γνωστόν, ήταν Κεφαλλήν και κατήγετο από την Πύλαρον, την δε αξιοπιστίαν του απέδειξε πλήρως ο μακαρίτης διαπρεπεής παλαιογράφος Σιμωνίδης. Ο Εύληρος λοιπόν λέγει: "Λήξουρον τον εν χρω κεκαρμένον λέγουσι, σκόλλυν όπισθεν ουράς δίκην, ιερόν Ερμού επικλόπου τρέφοντα. Λέγονται δε Παλής οι εν Κεφαλληνία τούτον τον τρόπον εξευρείν". Κατά ταύτα λοιπόν Λήξουρος είναι ο λήγων εις ουράν, ίσως δε εντεύθεν έλκει την ετυμολογίαν της η πόλις "Ληξούρι". Η ανακαλυφθείσα πηλίνη κεφαλή επιβεβαιώνει κατά τρόπον λαμπρόν την ανωτέρω μαρτυρίαν (Βλέπε Γιάννη Βλαχογιάννη: "Κεφαλλωνίτες" - Ηχώ, τεύχος 65-66, σελ. 14). Ο κωμικός Ανάλιξις φαίνεται ότι εσατύριζε κατά κόρον τον ανωτέρω Λήξουρον εις μίαν κωμωδίαν του, της οποίας όμως μόνον ολίγα αποσπάσματα διετηρήθησαν. Εν απόσπασμα ομιλεί ειρωνικώς περί τινος κωμωδουμένου, όστις είχε "Λήξουρον κάλλος, την κεραλήν μεν ξυρών, κομών δε τα πέδιλα". Ήτοι ο σατυριζόμενος εξύριζε μεν το κεφάλι του, αλλά εφορούσε αξύριστα τσαρούχια, όπως ο Λήξουρος. Βλέπομεν λοιπόν ότι πρόκειται περί συνηθειών που διατηρούνται μέχρι σήμερον εις ωρισμένους κύκλους της νήσου. Εν άλλο απόσπασμα, το οποίον φαίνεται ότι αναφέρεται εις τον αυτόν Λήξουρον, τον παριστά ως αγροίκον πορθμέα, ασκούταν ύβριν και αρπαγήν, επιδιδόμενον εις πειρατικάς επιχειρήσεις και αρεσκόμενον να μη δίδη ποτέ ρέστα εις τους πελάτας του, διότι, ώς έλεγε, τους εβάρυνον τον θύλακον. Επίσης κατηγορείται ο Λήξουρος ως κατατρώγων διαρκούσης της διαπροθμεύσεως τας σταφυλάς, τα σύκα και τα λοιπά φαγώσιμα εμπορεύματα των επιβατών του. Συνδυάζοντες καταλλήλως τα οικτρά δυστυχώς, αποσπάσματα της κωμωδίας, δυνάμεθα να συναγάγωμεν το συμπέρασμα ότι, έκτοτε ήδη ησκείτο τακτικώς η πόρθμευσις μεταξύ Ληξουρίου και Αργοστολίου. Εις θέσιν Κυφάρισσα, η οποία σχεδόν μετ΄ ασφαλείας δύναται να ταυτισθή προς τα σημερινά Φάρσα, ο Λήξουρος φαίνεται ότι είχεν εγκαταστήσει τους υιούς του. Ούτοι ήσκουν το επάγγελμα του πατρός των και επεδίδοντο μαζί του εις παντός είδους υπόπτους θαλασσίας επιχειρήσεις. Ο Λήξουρος κατηγορείται ότι, αντί να πορθμεύη τους ανθρώπους κατ΄ ευθείαν, ελοξοδρόμει και έπιανε προηγουμένως όπου ήθελε και εις αυτά ακόμη τα Φάρσα. Συνεκρότει θορυβώδεις καυγάδες προς τους υιούς του και προς τους πελάτας του και γενικώς η πολιτεία του πατιστάνεται μεστή θορύβου, ύβρεως και ακοσμίας. Παρ΄ όλα ταύτα εξαίρεται η φιλοσκώμμων διάθεσις και το εύθυμον πνεύμα, με το οποίον εζητούσεν ενίοτε να καλύψη όλην αυτήν την αθλιότητα και την καταδυνάστευσιν την οποίαν ασκούσε επί των ατυχών συμπολιτών του. Δυο-τρεις από τους τελευταίους στίχους της κωμωδίας φαίνεται ότι αναφέρονται εις κατάραν του Ερμού Κλοπαίου εναντίον του Ληξούρου. Επειδή μας διασώθει και μια αρχαία επιγραφή εις "Ερμάν Κυφαρισσίταν" δυνάμεθα συνδυάζοντες τας μαρτυρίας, να συναγάγωμεν το συμπέρασμα ότι, εις τα Φάρσα είχεν ο Ερμής Βωμόν, όπου ο Λήξουρος και η δυναστεία του εκόμιζον ως θυσίαν μέρος των κλοπιμαίων. Φαίνεται λοιπόν, ότι ούτος εγέλασε και τον προστάτην του και δεν του απέδωκεν ό,τι του έταξεν, ο δε Ερμής τον καταράται να είναι και εις το μέλλον οι απόγονοί του πανούργοι και πονηροί πορθμείς, να τρώγωνται μεταξύ των, ώστε να παιδεύωνται και να παιδεύουν αμοιβαίως τους συνανθρώπους των. Ως προς το "Ληξούρου κάλλος" το οποίον ανωτέρω αναφέρομεν, αρκεί μιά ματιά εις την ευρεθείσαν κεφαλήν δια να πεισθώμεν ότι ο κωμικός έχει δίκαιον. Η σκολίωσις της ρινός, το στραβόν στόμα, τα φρύδια a la Mefistofele και τα κακοήθη αυτιά της μορφής αυτής, μας πείθουν ότι έχομεν ενώπιόν μας έναν βρακάρην της κακιάς ώρας. Το γεγονός ότι μετά τον θάνατόν του τον επήγαν οι συμπατριώται του εις τον Σκαβδολίτην και τον έθαψαν βαθιά, ανάμεσα εις τους βράχους του εντευκτηρίου αυτού των διαβόλων, αποδεικνύει ότι ζων τους είχε τυραννήσει, όπως οι Εβραίοι τον Χριστόν. Εις την κατάραν του Ερμού δέον αναμφιβόλως να αποδοθεί και η σύμπτωσις της τραγικής ειρωνείας ότι τα φθαρτά λείψανα του μιαρού πορθμέως επέπρωτο να φέρουν πάλιν εις το φως αι κολασμέναι ψυχαί των φυλακών Κεφαλληνίας. Σημείωση : Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί αντιγραφή από το βιβλίο καταγραφής ευρημάτων ανασκαφών, που βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου. Δεν υπάρχει καμμιά καταγραφή ή περιγραφή οστών. Α/α 1745 Γλυφάδα Λιβαδίου, ευρέθη υπό καταδίκων των αυτόθι φυλακών εν τινι λατομείω την 15ην Ιουνίου 1937 ομού μετά του επομένου αριθμού και εφθαρμένου νομίσματος. Αρύβαλλος εξ΄ απλού πηλού εν σχήματι γελοιγραφικώς κεφαλής δούλου στιγματίου. Ρις σκαλιά, στόμα μέγα και λοξόν, οφρύας λοξάς και ταχείας, μέτωπον στενόν, αυλακούμενον και εστιγματισμένον. Γένειον, μύσταξ και κεφαλή εξυρημένα, πλήν μικρού σκόλλυος όπισθεν του κρανίου. Επί της κορυφής της κεφαλής το στόμιον του αρυβάλλου μετά δυο οπών προς ανάρτησιν. Διατήρισης πολύ καλή. (ύψος 0,11 - από δεύτερο βιβλίο καταγραφών) Α/α Πρόχους εξ απλού πηλού πορώδους και ακαθάρτου. Σώμα κυλινδροειδές, χείλη στρογγύλα κατά το ήμισυ ελλιπή. Ζώναι ελαφρώς εγχάρακτοι κατά το μέσον της κοιλίας και την βάσιν του ώμου. Δύο οπαί εκ βλάβης. (0,175 - από δεύτερο βιλβίο καταγραφών)

---

5 Σχόλια:

Γράφετε ως Επισκέπτης:

Κλειδωμένο: Σείρτε την μπάρα προς στα δεξιά

Ο χρήστης Aragorn είπε:

… Το παρακάτω απόσπασμα είναι από ένα άρθρο που έγραψα το οποίο περιελάμβανε της αναζητήσεις του ζωολόγου Ivan T. Sanderson, ο οποίος είναι γνωστός για το ενδιαφέρον του σχετικά με τους θρύλους του Αμερικανικού Μεγαλοπόδαρου και του Τρομερού Χιονάνθρωπου ο οποίος υποτίθεται πως ζει στα Ιμαλάια. «Γύρω στο 1960 ο Sanderson έγραψε για μία παράξενη επιστολή που έλαβε η οποία αφορούσε έναν μηχανικό, ο οποίος στη διάρκεια του Βʼ Παγκοσμίου Πολέμου βρισκόταν στο νησί των Αλεούτιων νήσων Σέμυα. Καθώς δημιουργούσαν έναν αεροδιάδρομο, το ισοπέδωμα μιας σειράς λόφων στην περιοχή οδήγησε τον μηχανικό και την ομάδα του να ανακαλύψουν αρκετά ιζηματώδες ανθρώπινα οστά. Εντύπωση τους έκανε το εξωπραγματικό μέγεθος των κρανίων και των οστών των ποδιών, τα οποία έδειχναν πως ανήκαν σε ανθρώπους με γιγαντιαίες διαστάσεις. Τα κρανία, σύμφωνα με την επιστολή, είχαν μέγεθος μεγαλύτερο από 24 ίντσες από τη βάση μέχρι την κορυφή, πολύ μεγαλύτερο από το μέσο μέγεθος ενός ανθρώπινου κρανίου. Επίσης ενδιαφέρον είναι ότι το κάθε κρανίο είχε υποστεί τρυπανισμό, μια παράξενη διαδικασία κοπής ενός μέρους από το κέντρο του οστού του κρανίου. Λέγεται πως κάποιοι αρχαίοι πολιτισμοί εφάρμοζαν αυτή την πρακτική γιατί πίστευαν πως με αυτό τον τρόπο αποκτούσαν διάφορα χαρίσματα, όπως ψυχικές δυνατότητες κλπ. Ο Sanderson άρχισε να ψάχνει για αποδείξεις σχετικά με το περιστατικό και μπόρεσε μετά από καιρό να βρει κάποιο μέλος της αποστολής το οποίο επιβεβαίωσε την παράξενη ιστορία. Τα οστά σύμφωνα με την ιστορία μαζεύτηκαν από το Smithsonian Institution αλλά καμία εγγραφή στα αρχεία δεν βρέθηκε που να λέει που πήγαν. Πηγή : http://gralienreport.com/conspiracies/giant-bones-a-big-deal-or-merely-tall-tales/

Στις 22:31, 15/02/2009

---

Ένας επισκέπτης είπε:

μπράβο παιδιά, μπράβο και στον rassp, πολύ καλή λύση. Έχω να ρίξω διάβασμα, λατρέύω τις ιστορίες, ευχαριστώ...

Στις 00:06, 12/01/2009

---

Ο χρήστης Aragorn είπε:

Αστέρι ο rassp. Το έκανε άμεσα. Αν θέλει κάποιος από σας να φτιάξει κάποια ιστοσελίδα απευθυνθείτε σε αυτόν. Την ιστοελίδα του θα την βρείτε σε link στο κάτω μέρος του PARANORMAP. Αν του πείτε πως τον μάθατε μέσω του PARANORMAP μπορεί να σας κάνει καλύτερες τιμές :P

Στις 20:32, 09/01/2009

---

Ο χρήστης Aragorn είπε:

Επίτηδες το κάνω για να μπαίνεται πιο συχνά ;) Θα δω τι μπορώ να κάνω σε συνεννόηση με τον rassp που έχει κάνει το site και θα σε ενημερώσω από αυτή την αναφορά.

Στις 15:33, 09/01/2009

---

Ένας επισκέπτης είπε:

Νομίζω ότι όλες οι αναφορές και οι ιστορίες στο site σας θα πρέπει, εκτός από την κατανομή κατά περιοχή, να μπουν και σε μια σελίδα όπου θα βρίσκονται με σειρά έκδοσης (οι νεώτερες πρώτες). Μπαίνω κάθε δύο τρεις μήνες να διαβάσω τα κοινούργια αλλά βλέπω μόνον τα είκοσι τελευταία. Βάλτε τα σε μια σειρά όλα ρε παιδιά να τα διαβάζουμε. Ευχαριστώ.

Στις 12:57, 09/01/2009

---

http://hellas.teipir.gr/Thesis/Preveza/greek/history3.html

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΟΥ ΑΚΤΙΟΥ

Η Ναυμαχία του Ακτίου (2 Σεπτεμβρίου 31 π.Χ.) ήταν ναυτική αναμέτρηση ανάμεσα στον Οκταβιανό από τη μια πλευρά και τον Μάρκο Αντώνιο και το ναυτικό της Κλεοπάτρας από την άλλη, που έγινε στο Άκτιο, λίγο έξω από τη σημερινή πόλη της Πρέβεζας.

Η ναυμαχία ήταν συνέπεια του εμφύλιου πόλεμου ανάμεσα στον Γάϊο Οκτάβιο και τον Μάρκο Αντώνιο, που διεκδικούσαν, μετά τη δολοφονία του Καίσαρα, την εξουσία στο απέραντο κράτος της Ρώμης.Τελείωσε με την ήττα του Αντώνιου και της Κλεοπάτρας και τη διαφυγή τους.

Η Ναυμαχία του Ακτίου, πίνακας του Λορέντζο Κάστρο, 1672

Η Ναυμαχία
Η αλήθεια είναι ότι επιθυμία του Μάρκου Αντωνίου ήταν να γίνει μάχη επί ξηράς και όχι ναυμαχία. Εξάλλου όλες οι προετοιμασίες εκατέρωθεν αποσκοπούσαν σε μάχη επί ξηράς. Όμως υπήρξε διαμάχη ανάμεσα στο επιτελείο του Μάρκου Αντώνιου και τους επιτελείς Αιγύπτιους στρατηγούς της Κλεοπάτρας σχετικά με το θέμα, και τελικά αποφασίσθηκε η αναμέτρηση στη θάλασσα.
Η ναυμαχία άργησε να ξεκινήσει λόγω άπνοιας. Φαίνεται να ξεκίνησε στις 12.00 το μεσημέρι της 2ας Σεπτεμβρίου 31 π.Χ. με βορειοδυτικό άνεμο και συνεχίστηκε μέχρι αργά το απόγευμα. Η σύγκρουση έγινε στο κέντρο της παράταξης, έξω από το Στενό της Πρέβεζας, απέναντι και λίγο βόρεια του Αεροδρομίου του Ακτίου. Τα μικρά και ευέλικτα πλοία του Αγρίππα (λατινικά liburnae και Ελληνικά λιβυρνίδες) άρχισαν να εμβολίζουν το ένα μετά το άλλο τα δυσκίνητα πλοία του Μάρκου Αντώνιου. Πρόσφατες τοπικές έρευνες του Αμερικανού αρχαιολόγου εναλίων αρχαιοτήτων William Murray έδειξαν ότι σαφώς χρησιμοποιήθηκαν και ναυτικοί καταπέλτες που εκτοξεύουν λίθινες σφαίρες διαμέτρου περίπου 20-30cm. Κάποιες από αυτές έχουν φωτογραφηθεί στο βυθό, όπως και ένα πιθανό τμήμα πλοίου.
Κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας τα εμβολιζόμενα πλοία παρεδίδοντο στην πυρά, πυρπολούμενα, ή αιχμαλωτίζονταν. Ενώ η ναυμαχία του Ακτίου εξελίσσονταν, το μεγαλύτερο τμήμα του επίγειου στρατού του Μάρκου Αντώνιου αυτομόλησε και παραδόθηκε στον Αγρίππα. Η Κλεοπάτρα, παρατηρώντας αμέτοχη τις εξελίξεις, πανικοβλήθηκε και αποχώρησε από το χώρο της ναυμαχίας, ξεφεύγοντας μέσα από ένα άνοιγμα των αντιπάλων πλοίων, αφήνοντας αβοήθητο και τραυματισμένο τον Αντώνιο. Επικράτησε πανικός και τελικά ο Μάρκος Αντώνιος διέφυγε με τα απομεινάρια του στόλου του, ακολουθώντας την Κλεοπάτρα.
Οι απώλειες της ναυμαχίας κατά τον Πλούταρχο φαίνεται να ήταν πενήντα πλοία του Αντώνιου και 5.000 άνδρες νεκροί (αρκετοί από τους οποίους πνίγηκαν). Πολλά πλοία αιχμαλωτίστηκαν από τον Αγρίππα αλλά και αρκετά παραδόθηκαν στην πυρά, αφού τους αφαιρέθηκαν τα χάλκινα έμβολα. Είναι βέβαιο ότι αφαιρέθηκαν τουλάχιστον 50 έμβολα, εκ των οποίων τα 36 τοποθετήθηκαν στο Μνημείο Αυγούστου και τα υπόλοιπα εστάλησαν στη Ρώμη. Ο Οκταβιανός είχε νικήσει και κατέστη κυρίαρχος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Τελικά μετά από τέσσερα χρόνια, το 27 π.Χ., ο Οκταβιανός ανακηρύχθηκε στη Ρώμη πρώτος Princeps της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και υιοθέτησε τον τίτλο Augustus (Αύγουστος). Σε ανάμνηση της νίκης του έχτισε στο Άκτιο μεγαλύτερο και μεγαλοπρεπέστερο Ναό του Ακτίου Απόλλωνα, και καθιέρωσε να γίνονται κάθε πέντε χρόνια (από το έτος 28 π. Χ.) τα Άκτια, αγώνες με την ίδια επισημότητα που είχαν τα Ολύμπια, τα Ίσθμια, τα Πύθια και τα Νέμεα.
Ο Οκτάβιος επίσης έκτισε μια καινούργια πόλη, τη Νικόπολη (Nicopolis, Nikopolis), για να θυμίζει τη νίκη του, απέναντι από το Άκτιο, περίπου οκτώ χιλιόμετρα από την Πρέβεζα. Θαυμαστά δημόσια κτίρια της Νικόπολης είναι το Ρωμαϊκό Ωδείο (700 θέσεις), οι τρεις θέρμες (Δημόσια Λουτρά), το Θέατρο Οκταβιανού (2000 θέσεις), το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο Νικόπολης (μήκους 50 χιλιομέτρων) με το Νυμφαίον του, το Ρωμαϊκό Στάδιο, το Γυμνάσιο, τα Ρωμαϊκά Τείχη, κλπ. Όμως το κυριότερο έργο του Αύγουστου Οκταβιανού είναι το λεγόμενο ''Μνημείο Αυγούστου'' ένας ναός αφιερωμένος στους Θεούς Άρη και Ποσειδώνα, στο λόφο της Σμυρτούλας Πρέβεζας, ο οποίος κτίστηκε ακριβώς στο σημείο που είχε το αρχηγείο του.
Μετά την ναυμαχία
Η Κλεοπάτρα διέφυγε με το στόλο της μέσα από ένα κενό της διάταξης των εχθρικών πλοίων, έφτασε στην Αλεξάνδρεια και ενημέρωσε ψευδώς το λαό της ότι δήθεν νίκησαν στη ναυμαχία. Ο Μάρκος Αντώνιος επέστρεψε από το Άκτιο στην Αίγυπτο τραυματισμένος ελαφρά, με ένα τμήμα του στρατού του (το υπόλοιπο είχε αυτομολήσει). Μετά από ένα διάστημα μηνών ο Αύγουστος αποβιβάστηκε σε άλλη περιοχή της Αιγύπτου και όδευσε προς την Αλεξάνδρεια.
Κατά μία άποψη ο Αντώνιος βγήκε στην έρημο και «κτυπήθηκε» ανεπιτυχώς με τον Οκταβιανό. Άλλη άποψη λέει ότι ο στρατός του παραδόθηκε ή αυτομόλησε στον Οκταβιανό. Ο Μάρκος Αντώνιος τραυματίστηκε βαριά και επέστρεψε στα ανάκτορα της Κλεοπάτρας μεταφερόμενος σε άρμα. Κατά μία εκδοχή πέθανε σε λίγες ώρες από αιμορραγία ενώ κατ' άλλη εκδοχή λέγεται ότι αυτοκτόνησε με το ξίφος του μαθαίνοντας πως η Κλεοπάτρα είχε πεθάνει.
Σύμφωνα με έναν αυτόπτη μάρτυρα, τον Ολύμπιο, μεταφέρθηκε κοντά σε εκείνη και πέθανε στα χέρια της. Η Κλεοπάτρα φυγάδευσε τον 17χρονο γιό της Καισαρίωνα έγκαιρα, αλλά τελικά το παιδί συνελήφθη και εκτελέστηκε μαζί με το δάσκαλό του, με εντολή του Οκταβιανού. Λέγεται ότι δίνοντας την εντολή ο Οκταβιανός είπε «Υπερβολικά πολλοί Καίσαρες». Ο Οκταβιανός εισέβαλε στην Αλεξάνδρεια και άρχισε διαπραγματεύσεις με την Κλεοπάτρα. Κάποια στιγμή «συμφώνησαν» να οδηγηθεί η Κλεοπάτρα στη Ρώμη και να δηλώσει υποταγή στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλά να παραμείνει στον Αιγυπτιακό θρόνο ο γιός της Καισαρίων, πράγμα πού δεν αποδέχθηκε ο Οκταβιανός. Ετσι, η Κλεοπάτρα, υπό το πρόσχημα προετοιμασίας Αιγυπτιακής κηδείας για τον Αντώνιο, στις 12 Αυγούστου 30 π.Χ., κλείσθηκε σε ένα χώρο του ανακτόρου της και κατά την παράδοση, αυτοκτόνησε με τσίμπημα κόμπρας στο στήθος. Το ίδιο έκαναν και οι δύο πιστές της υπηρέτριες. Κατά μια άλλη άποψη η αυτοκτονία έγινε με κάποιο δηλητήριο.
Οι Ρωμαίοι έσπασαν την πόρτα με πολιορκητικό κριό και βλέποντας το πτώμα της Κλεοπάτρας, ο Αύγουστος είπε «Νίκησες Κλεοπάτρα». Στα άλλα τρία παιδιά του Αντώνιου δόθηκε χάρη από τον Οκταβιανό και μεταφέρθηκαν στη Ρώμη όπου τα μεγάλωσε η Οκταβία, αδερφή του Οκταβιανού και χήρα πλέον του Αντώνιου. Το κορίτσι, η Κλεοπάτρα Σελήνη, μεγάλωσε κανονικά και παντρεύτηκε το Βασιλιά Ιούβα ΙΙ της Μαυριτανίας με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά. Για τα άλλα δύο παιδιά της Κλεοπάτρας και του Αντωνίου, δεν υπάρχουν πληροφορίες.

09:56 | 04 Οκτ. 2014

Βαγγέλης Σακκάτος

 

Πριν 71 χρόνια, στις 13.09.1943, μετά την ανατροπή του Μουσολίνι από το στρατάρχη Μπαντόλιο και την αλλαγή στρατοπέδου της Ιταλίας στο συνεχιζόμενο μεγαλύτερο ως τότε ιμπεριαλιστικό πόλεμο της Ιστορίας, με την εκατέρωθεν αποδοχή της ανακωχής μεταξύ Ιταλίας και Αγγλο-αμερικάνων στις 8.09.1943, και τις κάποιες μικροαψιμαχίες αυτού του πενθημέρου, στ' Αργοστόλι, την αυγή της 13ης, τρεις γερμανικές φορτηγίδες, με στρατό, βαρύ οπλισμό και τεθωρακισμένα αυτοκίνητα, μπήκανε στο λιμάνι τ' Αργοστολιού, με πρόθεση να αποβιβάσουν στην πόλη άνδρες και πολεμικό υλικό, και δέχονται ταυτόχρονα πυρά-ομοβροντίες από τις ιταλικές πυροβολαρχίες, 1η του Παμπαλόνι, 3η του Απολώνιο και 5η του Αμπροζίνι, εγκατεστημένες κατά σειρά, η 1η στους Μύλους / Αγία Βαρβάρα, η 3η στον Κούταβο (Παλιόκαστρο) και η 5η στα Μαυράτα του Ελιού της Νότιας Κεφαλονιάς, όπως και των ιταλικών ναυτικών πυροβολίων του Φαραώ.

Την ίδια μέρα έγινε επίθεση και κατάληψη στο σπίτι του Μελά, που ήταν κοντά στη σημερινή μητρόπολη, από Ιταλούς ναύτες και φαντάρους και Έλληνες Επονίτες, με επικεφαλής το Γεράσιμο Στεφανίτση.

Σ'αυτό μένανε οκτώ Γερμανοί αξιωματικοί που παραδοθήκανε και ο επικεφαλής τους αυτοκτόνησε. Όλο το πενθήμερο που είχε προηγηθεί, μεταξύ 8 και 13 του Σεπτέμβρη του 1943, χαρακτηρίζεται από μαζικές κινητοποιήσεις του Αργοστολιώτικου και όχι μόνο λαού, που υπό την καθοδήγηση του ΕΑΜ, καλεί τους Ιταλούς φαντάρους και αξιωματικούς, να μην παραδώσουν τα όπλα και να πολεμήσουν μαζί τους το ναζισμό.
Αυτό το γεγονός με τις φορτηγίδες, που οι δύο βυθίστηκαν, με μεγάλες ανθρώπινες απώλειες των Γερμανών και η τρίτη με σοβαρές ζημιές καλύφθηκε πίσω από το φανάρι των Αγίων Θεοδώρων, που συνέβη σαν σήμερα πριν από 71 χρόνια, είναι η πρώτη πράξη της ιταλο-γερμανικής σύρραξης στο νησί μας. Επίσης καταρρίφθηκε ένα γερμανικό αεροπλάνο που εμφανίστηκε στον ουρανό στη διάρκεια των πυρών των πυροβολαρχιών. Στο βιβλίο μου: "ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΆΚΟΥΙ: Η σφαγή των Ιταλών στην Κεφαλονιά. Η αντίσταση" γράφω:
« Όμως τον ίδιο καιρό, στα υπόγεια της καγκελαρίας στο Βερολίνο, ο "φαντασμένος αυτοδίδαχτος", που παρά τη μηδαμινότητα και τη γελοιότητα της φιγούρας του, οι συνθήκες και τα αντιδραστικά συμφέροντα που συναθροίστηκαν και διαθλάστηκαν στο πρόσωπό του, συντελέσανε ώστε, να σημαδέψει η ασήμαντη αυτή φιγούρα ανεξίτηλα και για πολύν καιρό την πορεία της ιστορίας του κόσμου, ο Αδόλφος Χίτλερ, πληροφορείται τα γεγονότα και διατάζει:
- Να σβήσει από το χάρτη, το ωραίο νησί του Κέφαλου, του προπάππου του Οδυσσέα.
Από την ώρα εκείνη φτάνουνε στην Κεφαλονιά τουλάχιστο 300 στούκας την ημέρα και καίνε κάθε πόλη  και κάθε χωριό που μέσα βρίσκονται Ιταλοί. Κι οι διοικητές αυτού του στρατού, από ανθρωπισμό, για να προφυλάξουνε τον άμαχο πληθυσμό αλλά και το στρατό τους από τις βόμβες του Χίτλερ, παίρνουμε μαζί με το στρατό τους τα βουνά.
Έτσι, διαρκώς πιεζόμενοι, από τις γερμανικές δυνάμεις, που έχουν αυ-ξηθεί σημαντικά με αποβιβάσεις από την ηπειρωτική Ελλάδα στην Παλική, στον Κόλπο της Αγίας Κυριακής, και στο Μύρτο, διά των Προκοπάτων, Ραζάτων, Φαρακλάτων, Δειλινάτων -εκεί εξοντώθηκε και η πυροβολαρχία Παμπαλόνι- και του όρους της Αγίας Ευμορφίας, καταλήγουνε στα βουνά της Φάλαρης, βουνά άδεντρα, αφιλόξενα και πετρώδη, καλοκαίρι καιρό, Σεπτέμβρη μήνα, χωρίς νερό και χωρίς τρόφιμα, και τα πυρομαχικά να τελειώνουν, εκτεθειμένοι ολημερίς στον ήλιο και στα στούκας, που μόλις χάραζε φτάνανε κύματα-κύματα από τον Άραξο, τον Πάπα της Πάτρας, το Αγρίνιο και το Τατόι, χαμηλώ-νανε και θερίζανε με τα πολυβόλα τους και με τις βόμβες τους ακάλυπτους Ιταλούς, ανανεωνόμενα διαρκώς από άλλα κύματα, μέχρι που νύχτωνε.
Από το χωριό του Μήλιου, που δεν ήτανε πολύ μακριά από τον τόπο του μακελειού, ακουγότανε ο θόρυβος και οι πολυβολισμοί τους ολημερίς.
Λέγανε ότι οι διοικητές των εξεγερμένων ιταλικών δυνάμεων αποκαταστήσανε επαφή και επικοινωνία με τους Άγγλους στη Σικελία και τους ζητήσανε βοήθεια.
Κι οι Άγγλοι, πάντα πλουσιοπάροχοι σε υποσχέσεις, τους συγχαρή-κανε για τον αγώνα τους, τους προτρέψανε σε αντίσταση μέχρις εσχάτων, και τους διαβεβαιώσανε ότι σύντομα καταφτάνουνε εφοδιοπομπές τους, καράβια κι αεροπλάνα τους για βοήθειά τους, που όμως, σ' όλη τη διάρκεια αυτού του πολέμου, δε φάνηκε ούτε ένα αεροπλάνο τους, έστω για δείγμα. »
[Σελίδες 66-67 της Α' έκδοσης (1993)
και 72-73 της Β' έκδοσης (2002)]
Προηγούμενα, όταν στις 14.09.1943 η Μεραρχία Άκουι αποφάσισε τη σύγκρουση και όχι την παράδοση των όπλων, ύστερα από ομόφωνο δημοψήφισμα, οι ιταλικές δυνάμεις τ' Αργοστολιού συλλάβανε τις γερμανικές δυνάμεις της πόλης, περί τους 500 άνδρες. Τους είχαν μαζί τους σ' όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης και τους μεταχειριστήκανε ως αιχμαλώτους πολέμου, σεβόμενοι όλα τα δικαιώματά τους.
Κι όμως, στη σφαγή των 631 Ιταλών, 600 στρατιωτών και 31 αξιωματικών μέσα στο χωράφι, στα Τρωγιανάτα της Λειβαθούς, αυτοί οι αιχμάλωτοι που κρατούνταν ως τότε από τους Ιταλούς στο διπλανό χωράφι, υπήρξαν οι πιο αδίστακτοι δήμιοι, που οργίασαν κατά των ανυπεράσπιστων θυμάτων τους.
Παραθέτω εδώ κάποια ακόμα αποσπάσματα από προαναφερόμενο το βιβλίο μου: "ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΆΚΟΥΙ: Η σφαγή των Ιταλών στην Κεφαλονιά. Η αντίσταση":
«Ένα μεσημέρι φάνηκε πέρα στου Λεωνίδη ένα Ιταλικό φορτηγό αυτοκίνητο καμουφλαρισμένο με κλαριά.
Στάθηκε κάτου από τις μουριές του δημόσιου δρόμου μπροστά στα τρία συνεχόμενα λεωνιδέικα σπίτια, για το φόβο των αεροπλάνων, κι ο κόσμος έτρεξε να δει γιατί πρόκειται. Ήτανε ένα ιταλικό απόσπασμα, που μετέφερε τον οπλισμό μιας γερμανικής πυροβολαρχίας που υπήρχε στ' Αντιπάτα της Ερύσσου κοντά στο Φισκάρδο, και τους είχανε πιάσει αιχμάλωτους.
Οι Ιταλοί δείχνανε με καμάρι τα γερμανικά όπλα που είχανε πάρει. Ένας χωριανός στενοχωριότανε, όταν έφυγε το φορτηγό, γιατί δεν είπε του Ιταλού να του δώσει ένα. Αν και αργότερα αυτός απόχτησε γερμανικό όπλο κι όχι με τρόπο που να τον τιμάει.
Στο μεταξύ η σφαγή της Φάλαρης συνεχιζότανε όλο και με μεγαλύτερη ένταση. Με το χάραμα της αυγής αρχίζανε να φαίνονται τα μαύρα κοράκια, που όσο πλησιάζανε, ξεχωρίζανε τα φτερά, οι ουρές, οι κεραίες και οι φιγούρες των αεροπόρων τους.
Μετά κρυβόντανε πίσω από τις κορυφές του Καλού όρους, τις Μακραίσαρες, τον Κουκιαπά και την Αργιά, κομητάτικα και νιοχωρίτικα βουνά, χαμηλώνανε μέσα στην κοιλάδα της Πυλάρου, που στους πρόπο-δες της Φάλαρης και πάνω σ' αυτή ήτανε οι σημαντικότερες ιταλικές δυνάμεις, κι αρχίζανε το θέρισμα με τα πολυβόλα, τα μυδράλια και τους βομβαρδισμούς.
Όπως είπαμε ήδη, στην αρχή βομβαρδίζανε τις πόλεις και τα χωριά και γι' αυτό οι Ιταλοί για την προστασία τους αλλά και για την προστασία του άμαχου πληθυσμού, πήρανε τα βουνά, αν και το Αργοστόλι και τα γύρω χωριά, είχαν στο μεταξύ σχεδόν καταστραφεί.
Στη Φάλαρη και στην κοιλάδα της Πυλάρου, τα κύματα των χάλκινων πουλιών, αφού εξαντλούσανε ό,τι θανατηφόρο είχανε μαζί τους, αποχωρούσανε για να αντικατασταθούνε από άλλα, και τ' άλλα πάλι απ' άλλα, σ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, μέχρι που σουρούπωνε.
Είπαμε: Ο "φαντασμένος αυτοδίδαχτος" είχε διατάξει: "ή Κεφαλονιά να σβήσει από το χάρτη".
Βλέποντας τ' αεροπλάνα ο Μήλιος θυμότανε τα "σιδερομύτικα".
Κάτι είχε ακούσει ακόμα και για τον Αγαθάγγελο, που προφήτευε αφάνταστες καταστροφές και για την "Αποκάλυψη του Ιωάννη", που έγραφε, λέγανε, τρομερά πράγματα, και πως στη "Δευτέρα Παρουσία", που φαίνεται πως δεν είναι μακριά, η κατάσταση θα 'ναι τέτοια, τόσο ανυπόφορη, που οι ζωντανοί θα παρακαλάνε τους πεθαμένους με την επίκληση:
— Εβγάτε οι πεθαμένοι να μπούμε οι ζωντανοί!
Όλα αυτά, άρχιζε να αντιλαμβάνεται πως είναι φοβέρες των παπά-δων στους πιστούς, με την επίκληση της κόλασης, των βασανιστηρίων της και της "Δευτέρας Παρουσίας", για να μην παραβιάζουνε τους κανόνες του δικαίου των ισχυρών σε τούτη τη ζωή, που υποπτεύεται πως είναι και ή μοναδική.
— Ναί, αλλά, εξακολουθούσε τους συλλογισμούς του, τούτη ή ζωή δεν είναι τίποτ' άλλο από βάσανα, πόνους κι οδύνες. Μόλις πήγε να γνωρίσει τον εαυτό του, ακριβώς μέσα στα δέκα του χρόνια, πόλεμος, πείνα, αρρώστιες, σκοτωμοί, καταστροφές.
— Γιατί όμως όλ' αυτά, ενώ νομίζει πως ο άνθρωπος θα μπορούσε να ζει ειρηνικά και λεύτερα, μια ζωή αξιοπρεπή, που θα πρέπει ν' αποτελεί δικαίωμα για όλους;
— Κάτι φταίει, σκεφτότανε. Κι αυτό που φταίει δεν τ' αφήνουνε να φανεί.
— Νομίζω πως το κρύβουνε μ' επιμέλεια από τον κόσμο. Κάτι βαθύτερο. Ουσιαστικό.
Στο μεταξύ, στη γειτονική κοιλάδα της Πυλάρου το μακελειό συνεχίζεται. "Από Ανατολής μέχρι Δύσεως Ήλιου" κι ακόμα πιο πολύ, από το γλυκοχάραμα μέχρι το βαθύ σκοτάδι, τα "σιδερομύτικα" τη δουλειά τους, σύμφωνα πάντα με τη διαταγή τού Φύρερ, "έγκυρου" κι αυτού εκπρόσωπου, της... "Θείας Πρόνοιας" σε τούτον τον κόσμο.
Η κοιλάδα βογγάει. Τα ιταλικά νιάτα, πριν ακόμα γνωρίσουνε κι απολαύσουνε τις χαρές της ζωής, αφήνουνε την τελευταία τους πνοή πάνω στις σκληρές κι αφιλόξενες πέτρες της Φάλαρης, φωνάζοντας "άκουα" στο δροσερό πρωινό τού γλυκού κεφαλονίτικου Σεπτέμβρη ή στο σκληρό καταμεσήμερό του, όταν τα φίδια βγαίνουνε αλαφιασμένα από τις τρύπες τους μέσα από τους θάμνους, τρελά από την έξαψη της δίψας, ή στο γλυκό δειλινό, όταν το μαϊστράλι αρχίζει να σχηματίζει τα καθημερινά του κύματα μέσα στο αιώνιο κανάλι.
Κι όταν τα βράδια βγαίνει ή "αργυρά Σελήνη" των παλιών ποιητών, τα κατάσπαρτα στη Φάλαρη κουφάρια την κοιτάνε με απορία με τα θολά ορθάνοιχτα μάτια τους.
Κι όταν θα γλυκοχαράζει, κι ύστερα θα βγει ο Ήλιος του γλυκού φθινοπωρινού πρωινού, τότε, μαζί με τα "σιδερομύτικα" θα εμφανιστού-νε και τα όρνια που τρώνε τα πτώματα. Έρχονται κι αυτά από τη Ρούμε-λη οδηγημένα από την όσφρηση τους. Τα κοράκια είναι γηγενή στο νησί.
Αυτά σκέφτεται, μονάχος καθώς είναι, μέσα στην αηπάνου κάμαρα του παλιού πατρογονικού σπιτιού της μάνας του ο Μήλιος, ενώ τα μυδράλια των στούκας κροταλίζουνε ασταμάτητα, κι ίσως το κάθε κροτάλισμά τους να είναι και το τέλος μιας ζωής.
Έτσι περνάνε οι μέρες εκείνου τού μαύρου Σεπτέμβρη, μαύρες κι άραχλες για τα ιταλικά νιάτα, που αφήνουνε τα κόκκαλά τους στη Φάλαρη και στις γειτονικές της χαράδρες, αλλά και για το λαό της Κεφαλονιάς.
Στο μεταξύ οι γερμανικές δυνάμεις ξηράς που έχουνε ενισχυθεί, πιέζουνε και περισφίγγουνε από κοντά τους Ιταλούς, και με τη βοήθεια της καθημερινής ισχυρής αεροπορικής παρουσίας, τους έχουνε φέρει σε πολύ άσχημη θέση. Τους έχουνε περιορίσει πάνω στα γυμνά βουνά της Φάλαρης, χωρίς επισιτισμό και νερό και τους αποδεκατίζουνε,  εξοντώνοντάς τους μεθοδικά.
Αυτό κρατάει ακόμα μερικές μέρες.
Η αναμενόμενη υποσχεμένη βοήθεια της γηραιάς Αλβιώνος δε φαίνεται πουθενά στον ορίζοντα. Ούτε στον ουρανό ούτε στη θάλασσα.
Λένε μάλιστα πως ο υπολοχαγός Γαλιατσάτος, ο ίδιος που είχε πάρει με σήμα από το Κάιρο τη διαταγή για άμεση επίθεση και την είχε μεταφέρει στους 'Ιταλούς, τώρα που μετέδιδε στο Κάιρο τις λεπτομέρειες της σφαγής, αναφέροντάς τους την εξέλιξη και ζητώντας τους οδηγίες, πήρε από το στρατηγείο την απάντηση:
«ΜΗΝ ΑΣΧΟΛΗΘΕΙΤΕ ΠΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ, ΤΕΛΟΣ»!
Στο μεταξύ το ηθικό τού ιταλικού στρατού σπάει, κι από κει και πέρα αρχίζουνε οι ομαδικές παραδόσεις τους και προπαντός μετά την άνευ όρων παράδοσή τους οι ομαδικές εκτελέσεις τους.
Έτσι φτάσαμε στο φαινόμενο των άβουλων μαζών, που οδηγούνται στο θάνατο χωρίς αντίδραση, "ως πρόβατα επί σφαγήν", ίσως γιατί ο θάνατος, αποτελεί στις δοσμένες συνθήκες μια κάποια μορφή λύτρωσης».
[Σελίδες 72-75 της Α' έκδοσης και 78-81 της Β΄]
Και παρακάτω:
«Στις 22 Σεπτεμβρίου, υπογράφεται στις Κεραμειές, ένα χωριό της Λειβαθούς, από την ηγεσία των Ιταλών, η παράδοσή τους χωρίς όρους. Κι ο Γερμανός ταγματάρχης Harald von Hirschfeld, χορηγεί με διαταγή του στους Γερμανούς απόλυτη ελευθερία δράσης "κατά βούληση" για 48 ώρες. "Το επόμενο 48ωρο", έλεγε η διαταγή, "ανήκει στους Γερμανούς ολοκληρωτικά, απεριόριστα". Και οι "ήρωες" της μεραρχίας Εντελβάις, πέσανε με "ιερό μένος" πάνω στους ανυπεράσπιστους Ιταλούς αιχμαλώτους και τους εξολοθρεύανε μαζικά και με κάθε τρόπο. Ολα τα λαγκάδια, οι χαράδρες, οι κάμποι και τα οροπέδια από τ' Αργοστόλι μέχρι την Πύλαρο, μεταβληθήκανε σε μαζικά σφαγεία, όπου ηθικά και σωματικά εξουθενωμένοι άνθρωποι πηγαίνανε ομαδικά στον Άδη, χωρίς καμιά αντίδραση, ούτε αυτή της αγέλης, υπνωτισμένοι και αδρανείς, ενώ αυτό, για τους χιτλερικούς φονιάδες ήτανε το υπέρτατο γλέντι, ή εντονότερη απόλαυση! Το Αυλάκι του ποντικού, ανάμεσα Φάρσα και Κουρουκλάτα γέμισε πτώματα.
Οι σφαγές των Ιταλών αιχμαλώτων είναι μαζικές ακόμα και μέσα στα χωριά. Στα Τρωιανάτα οι δήμιοι βάλανε φωτιά στο σωρό των πτωμάτων κι ή ατμόσφαιρα φλόμωσε από μυρουδιά ψημένου ανθρώπινου κρέατος. Με την άδεια των δημίων οι κάτοικοι ρίξανε τα μισοκαμένα κορμιά μέσα στα πηγάδια τους και τα σκεπάσανε με χώμα.
Τους αιχμάλωτους Ιταλούς αξιωματικούς οι δήμιοι του Χίτλερ τους εχτελέσανε στις 24.9.1943, μέσα σε μια σπηλιά στους πρόποδες του λόφου στους Αγίους Θεοδώρους, για αντίποινα της εκεί ήττας τους στις 15 Σεπτεμβρίου.
Σκοτώσανε 136 ως τις 11 η ώρα, που έληξε ή προθεσμία του 48ωρου, λήξη που είχε σα συνέπεια να γλυτώσουνε 39. Από το γλυκοχάραμα τους οδηγούσανε εκεί και τους εκτελούσανε σε μικρές ομάδες».
[Σελίδες 70-71 της Α' έκδοσης του 1993, στα 50 χρόνια της σφαγής
και 76-77 της Β' του 2002.]
 Η παράδοση άνευ όρων έγινε από την ηγεσία της Άκουι, ύστερα και από το εξής τηλεγράφημα, που είχε ληφθεί στην Ιταλική Ναυτική Διοίκηση Αργοστολίου, από το ΓΕΣ της Ιταλίας:
«Αδυνατούμε να αποστείλουμε αιτηθείσα βοήθεια. Επιφέρετε στον εχθρό τις κατά το δυνατόν σοβαρότερες απώλειες. Κάθε θυσία σας θα ανταμειφθεί. Στρατηγός Ambrosio».

Αυτό περιέχεται σε μελέτη του Τάσου Νοδάρου, σε ένθετο στο περιοδικό "Η Κεφαλονίτικη πρόοδος", τεύχος 9, Γενάρης-Μάρτης 2014, σελίδες 81-96.
Ο διοικητής της Μεραρχίας, στρατηγός Antonio Gardin εκτελέστηκε κι αυτός μαζί με τους 136 Ιταλούς αξιωματικούς στο "Κόκκινο Σπίτι" των Αγίων Θεοδώρων. Η σωρός του αναγνωρίστηκε από το γιο του, από την οδοντοστοιχία του και τη στολή του.

Αν οι Ιταλοί δεν αφήνανε το εναπομείναν φαρμακευτικό υλικό τους στις τοπικές αρχές, για να εμβολιαστούμε όλος ο πληθυσμός με αντιτυφικό εμβόλιο, θα είχαμε πεθάνει όλοι από τύφο, με τόσες χιλιάδες άθαφτα πτώματα πάνω στο νησί.
Είναι γνωστό, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, πως η κυβέρνηση Badolio ανακοί-νωσε στις 19.45 της 8ης 9ου 1943 στη Ρώμη, την ανακωχή με τους Αγγλοαμερικά-νους, που ουσιαστικά σήμαινε την αποχώρηση της Ιταλίας από τον Άξονα. Όμως η Ιταλία κήρυξε επίσημα τον πόλεμο στη Γερμανία στις 13.10.1943, όταν η σφαγή της Κεφαλονιάς είχε ολοκληρωθεί, γεγονός που επικαλέστηκε στη δίκη των εγκληματιών πολέμου της Νυρεμβέργης ο διοικητής του 22ου Σώματος Στρατού Ορεινών Κυνηγών (Gebirgsjeger) στρατηγός Hubert Lanz, ισχυριζόμενος πως οι στρατιώτες της Άκουι δεν είχαν το status των αιχμαλώτων πολέμου για να ισχύσουν οι διεθνείς συμβάσεις περί αιχμαλώτων και γι'αυτούς, αλλά ήταν "προδότες της γερμανοϊταλικής συμμαχίας" και "ελεύθεροι σκοπευτές".

Ο Lanz, που στη δύναμη του Σώματος Στρατού που διοικούσε ανήκε και η περιβόητη Μεραρχία "Edelweis" που στις δυνάμεις της ανήκαν και οι σφαγείς της Κεφαλονιάς, του Κομένου της Άρτας, της Νότιας Αλβανίας και άλλων μερών της Βαλκανικής -κατά τον Παμπαλόνι αυστριακή, τυρολέζικη μεραρχία- (σελ. 192 του βιβλίου μου), δικάστηκε τότε 12 χρόνια φυλακή ως εγκληματίας πολέμου, εξέτισε μόνο τα 5, βγαίνοντας έγραψε απομνημονεύματα και διορίστηκε Σύμβουλος Ασφαλείας στο κόμμα του Γκέντσερ, το FDP, που διέλυσε τη Γιουγκοσλαβία.

Φυσικά αυτό ήταν σκέτη πρόφαση, γιατί ξέρουμε πως, οι ναζί "σεβάστηκαν", σε άλλες περιπτώσεις τις διεθνείς συνθήκες.

Μετά τη μεγάλη κόντρα μου με τον Mr. De Bernier για το "μαντολίνο" του, βιβλίο και φίλμ και το θόρυβο που δημιουργήθηκε διεθνώς -Ελλάδα, Ιταλία, Αγγλία- επενέβη το 2005 ο ανώτερος εισαγγελέας, διευθυντής, της Υπηρεσίας Δίωξης Εγκλημάτων Πολέμου της Γερμανίας στην Εισαγγελία του Ντόρτμουντ της Βεστφαλίας Dr. Ulrich Maas και έκαμε διώξεις εναντίον επιζώντων σφαγέων. Ήρθε στην Κεφαλονιά, πήρε καταθέσεις από Κεφαλονίτες, συνέντευξή του μαζί μου δημοσιεύτηκε δισέλιδη στην "Ελευθεροτυπία" της 1ης 8ου 2005 και κλήθηκα και κατέθετα για το θέμα επί μέρες στην Αστυνομία Καισαριανής. Ο Dr. Ulrich Mass, ως διευθυντής της Κεντρικής Υπηρεσίας επεξεργασίας των μαζικών εθνικοσοσιαλιστικών εγκλημάτων στην Εισαγγελία του Dortmund είχε κάμει χρήση της σύμβασης αμοιβαίας δικαστικής αρωγής του 1904. Όμως οι παραπομπές που έκαμε δεν ελήφθησαν υπόψη από τους κατά τόπους εισαγγελείς των Ομόσπονδων χωρών, με το πρόσχημα πως σε μια τέτοια πολεμική κατάσταση δεν ήταν εύκολος ο προσδιορισμός της προσωπικής ευθύνης και έθεσαν τις υποθέσεις στο Αρχείο - Παράδειγμα, ο εισαγγελέας Στερν του Μονάχου, εναντίον του οποίου έγιναν και κινητοποιήσεις, από Γερμανούς και ξένους αντιφασίστες.

Εγώ τηλεφώνησα στον Dr. Mass και του ζήτησα εξηγήσεις. Μου απάντησε με ένα φαξ, που μου περιγράφει τα προεκτεθέντα και το οποίο δημοσιεύω στα γερμανικά και σε μετάφραση στο βιβλίο μου "Κεφαλονιά 1943. Το μεγάλο έγκλημα του ναζισμού. Η σφαγή του Μεραρχίας Άκουι. Ντοκουμέντα και κείμενα", που έβγαλαν το 2008 οι εκδόσεις της Βιβλιοφιλίας του Κώστα Σπανού. Σελίδες 87-89.

Και στο ίδιο βιβλίο, σελίδα 97, κάτω από τον τίτλο REQUIEM γράφω:


REQUIEM
Χιλιάδες οι νεκροί, κανένας ένοχος!

Έτσι τα κανόνισαν οι κρατούντες, νικητές και ηττημένοι, αυτοί που στέλνουνε στα πολεμικά σφαγεία τις ζωτικές δυνάμεις των λαών για να αλληλοεξοντώνονται και έτσι να διατηρείται, να διασφαλίζεται και να διαιωνίζεται η κυριαρχία τους.

Το έγκλημα της Κεφαλονιάς, ένα από τα μεγαλύτερα του δεύτερου παγκοσμίου ιμπεριαλιστικού πολέμου, έμεινε ουσιαστικά, τυπικά και ηθικά ατιμώρητο και σ' αυτό συντελέσανε ως φυσικοί και ηθικοί αυτουργοί και οι τρεις κυβερνήσεις των τότε εμπολέμων χωρών.

Η γερμανική, ως διάδοχος του Γ' Ράιχ που στηρίχθηκε βασικά στον κρατικό μηχανισμό του και αξιοποίησε τα στελέχη του, η ελληνική και λόγω πολιτικής καταγωγής και προέλευσης, («η Αριστερά είναι προδόται και προτιμώ τους εγκληματίας πολέμου από τους κομμουνιστάς», είπε ο υπουργός Εσωτερικών της κυβέρνησης Καραμανλή Δ. Μακρής σε συζήτηση στην τότε Βουλή), και η ιταλική «για να μην ενοχληθεί η γερμανική παρουσία στην ατλαντική συμμαχία», το αμαρτωλό ΝΑΤΟ.

Δηλαδή, μπροστά στα γενικά καπιταλιστικά συμφέροντα που αυτές οι κυβερνήσεις εκπροσωπούσαν και υπηρετούσαν και οι διάδοχές τους εξακολουθούν να εκπροσωπούν και να υπηρετούν, η σφαγή κάποιων χιλιάδων ανυπεράσπιστων Ιταλών στρατιωτών αιχμαλώτων πολέμου -και τόσων άλλων- είναι ασήμαντες λεπτομέρειες.

Τα ιταλικά νιάτα γεμίσανε με τα κουφάρια τους τις πόλεις, τα χωριά, τα βουνά, τα διάσελα, τα λαγκάδια και τις ακτές της Κεφαλονιάς, δείχνοντας απαράμιλον ηρωισμό και εν γνώση τους βαδίζοντας σε βέβαιο θάνατο, όταν διαμήνυσαν στους διοικητές τους: «πεθαίνει κανείς με το όπλο τον μα δεν το παραδίνει». Και αποφάσισαν ομόφωνα να αντισταθούνε στη ναζιστική βαρβαρότητα.

Ο λαός της Κεφαλονιάς έδειξε την πιο υψηλή πολιτική ωριμότητα και την ανώτατη ανθρώπινη αλληλεγγύη, όταν αγκάλιασε, με μύριους κινδύνους, τον χθεσινό κατακτητή και συμπολέμησε μαζί του ενάντια στο ναζισμό.

Ο μαύρος Σεπτέμβρης της Κεφαλονιάς του 1943, είναι το όνειδος της ναζιστικής κτηνωδίας και βαρβαρότητας, η υποκρισία και η διπροσωπία των "συμμάχων" του στρατηγείου Μέσης Ανατολής, που συντέλεσαν στην εξέγερση και εσκεμμένα εγκατέλειψαν τους εξεγερμένους στη σφαγή, αλλά και η καταισχύνη της μετέπειτα εσκεμμένης συγκάλυψης του εγκλήματος.
Είναι όμως και η υψηλότερη εκδήλωση πολιτικής ωριμότητας και ανθρώπινης και διεθνιστικής αλληλεγγύης Ιταλών και Ελλήνων.
Αιώνια η μνήμη σ' εσάς αδελφοί
στον τίμιο που πέσατ'  αγώνα!
Καισαριανή, 13.12.2007

Οι αντιφασίστες Ιταλοί που θέλανε να πολεμήσουνε τους ναζί, διαπεραιωνόταν μέσω Ιθάκης στη Ρούμελη από τα δικά μας Κομητάτικα και Νιοχωρίτικα πόρτα, την Αγιά Σοφιά, τα Χοργωτά και τα Γαγιάνα, κυρίως από τα Χοργωτά, από τις Τσιμέικες εαμίτικες βάρκες, των Σπύρου, Ζήσιμου και Κώστα Τσιμά, γιών του Ηλία Τσιμά (Λιούδη) και Αναστάση Τσιμά. Απόγονοί τους παραβρίσκονται απόψε εδώ.

Τους έβγαλαν στη δυτική Ιθάκη, στο σημείο με τη μικρότερη απόσταση από την ανατολική ακτή, απ' όπου τους παραλάμβανε το καΐκι "Αη-Δημήτρης", η ναυαρχίδα του ΕΛΑΝ Ιονίου και τους μετέφερε στο 2/39 σύνταγμα του ΕΛΑΣ Ρούμελης, περιοχή Ξηρόμερου, από τις γραμμές του οποίου πολέμησαν ηρωικά εναντίον του φασισμού. Στη Ρούμελη και στο 2/39 έδρασε ως αξιωματικός του ΕΛΑΣ και ο επιζήσας της εκτέλεσής του, που εκτελέστηκε μαζί με την πυροβολαρχία του πάνω απ' τα Δειλινάτα Άμος Παμπαλόνι, που διετέλεσε και μέλος του επιτελείο της 7ης Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ και πήρε μέρος στη μάχη της Αμφιλοχίας που έγινε στις 12-14.07.1944 και τιμήθηκε επ' ανδραγαθία.

Ήρθε με το 2/39 στην Κεφαλονιά και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο κατά την αποχώρηση των Γερμανών από το νησί, κερδίζοντας με την πλευρά του ΕΛΑΣ τα ιταλικά πυροβολεία των Δειχαλιών της Σάμης, που στη σύγκρουση του Σεπτέμβρη του 1943 δεν είχαν αφοπλιστεί από τους Γερμανούς, αλλά είχαν ταχτεί μαζί τους, τα οποία όμως έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο υπό την καθοδήγηση του Παμπαλόνι και του ΕΛΑΣ, στις συγκρούσεις κατά την αποχώρηση των Γερμανών.

Ο Άμος Παμπαλόνι πέθανε πλήρης ημερών, στη Φλωρεντία στις 12.06.2006, σε ηλικία 96 ετών. Τον νεκρολόγησα από τον ιταλικό τύπο.
Μετά την καταστροφή της Άκουι, μια ομάδα 40 ανταρτών του ΕΛΑΣ, του 2/39 υπό τον καπετάν Φουρτούνα, ήλθε στο Βαρύ της Άνω Ερύσσου, και διά των κορυφών του Καλού Όρους πήγε στη Φάλαρη για τη συλλογή των όπλων της εξοντωθείσας Μεραρχίας.

Το μεγαλύτερο μέρος του ΕΛΑΣ της Δυτικής Ελλάδας εξοπλίστηκε πλήρως ή συμπλήρωσε τον οπλισμό του από τα όπλα της Άκουι της Κεφαλονιάς.

Στις διμοιρίες του 2/39, όλοι οι πολυβολητές με τις ιταλικές Μπρέντες ήταν Ιταλοί.

Και ήταν σκληροτράχηλοι πολεμιστές, γιατί τότε υπήρχε το ιδεολογικό κίνητρο, ο αντιφασισμός, ενώ στην Αλβανία δεν υπήρχε γι'αυτούς κανένα ιδεολογικό κίνητρο.
Οι μετέπειτα συνεργάτες των Γερμανών ταγματασφαλίτες της Π.Ο.Κ. σφάξανε και ληστέψανε τους Νιοχωρίτες βαρκάρηδες Λάμπρο Σακκάτο (Σολέλη), Χρήστο Τσαγκαράτο (Διαμαντή) και Γιώργο Δενδρινό (Φακίνο) και από τα Κομητάτα τον Ηλία Παπαθεοδωράτο και τον ανεψιό του Νίκο Παπαθεοδωράτο. Στα γεγονότα της Λευκάδας, τον Ιούλιο του 1944, σφάχτηκαν από τη συμμορία του Γάκια, που του τους παραδώσανε οι Γερμανοί, οι Νιοχωρίτες Γιάννης Δομένικος και Παναγής Αλυσανδράτος, συγγενής του Γάκια (Φωκίωνα Αλυσανδράτου) και σώγαμπρος στο Νιοχώρι και ο Κόμητας Ξενοφών Παπαστεφανάτος. Γι'αυτά τα εγκλήματα δεν έγινε ποτέ λόγος και δεν ζητήθηκαν από κανέναν ευθύνες. Για πρώτη φορά έκαμα εγώ λόγο, στο τριεθνές (ελληνο-ιταλο-γερμανικό) συνέδριο για την σφαγή της Άκουι το 2003, σ'αυτήν εδώ την αίθουσα, στα 60 χρόνια της σφαγής και δημοσιεύτηκαν στα πρακτικά του συνεδρίου.
Τέλος, οι Έλληνες Αγωνιστές, Μαχητές του ΕΛΑΣ, που πέσανε συμπολεμώντας με την Άκουι, είναι οι εξής:
1. Γεωργόπουλος Γεράσιμος του Δημητρίου, ετών 44
2. Γεωργόπουλος Κωνσταντίνος του Ιακώβου, ετών 22
3. Κακούρης Διονύσιος του Γεράσιμου, ετών 28
4. Ποδηματάς Γεράσιμος του Μιχαήλ, ετών 32
5. Καραγιώργος Ηλίας, ετών 30
Οι παραπάνω σκοτώθηκαν από τους Γερμανούς στη Φάλαρη, μέσα σε μια χαράδρα, πάνω απ'τη στάνη του Λάλα, όπου δέχτηκαν πλαγιοκόπημα.
6. Θεοφυλάτος Γεράσιμος του Κωνσταντίνου, ετών 25
7. Μήλας Κωνσταντίνος του Γεωργίου, ετών 20
Σκοτώθηκαν από τους Γερμανούς κοντά στο νερόμυλο των Γριζάτων, ενώ επέστρεφαν στην περιοχή τους από υπηρεσία στο πλευρό της Άκουι.
8. Γαλιατσάτος Λυκούργος ετών 55
Σκοτώθηκε επιστρέφοντας από υπηρεσία στην Άκουι κοντά στα Βαλτσαμάτα.
9. Σαουλής Ευάγγελος του Γεράσιμου, ετών 24
Σκοτώθηκε από τους Γερμανούς επιστρέφοντας από υπηρεσία στην Άκουι κοντά στα Πουλάτα της Σάμης στις 19.09.1943.
Ο εφεδρικός ΕΛΑΣ είχε συγκροτήσει τρεις ομάδες υποστήριξης των Ιταλών της Άκουι, συνολικής δύναμης 50 ανδρών, μία με έδρα τα Ομαλά, μία με έδρα την Άνω Λειβαθώ και τα χωριά Μουσάτα και Ποριετάτα και μια τρίτη ομάδα με έδρα τη Σάμη.
Ας είναι αιωνία τους η μνήμη!
(Τα στοιχεία από την ΠΕΑΕΑ Κεφαλονιάς - Ιθάκης και τον αείμνηστο πρόεδρό της Γεράσιμο Γαλιατσάτο (Λαέρτη), Γραμματέα της ΕΠΟΝ Κεφαλονιάς-Ιθάκης στην Κατοχή.) Ο Λαέρτης είχε δικαστεί σε θάνατο (6 φορές) και έζησε 30 χρόνια εκτός Ελλάδας, πως δήθεν είχε σκοτώσει το Θέμη Μαρίνο. Και ο Θ.Μ. εδώ και λίγα χρόνια έκαμε ομιλία μαζί με τον Μανώλη Γλέζο σ' ένα Λύκειο στην Αθήνα για την Αντίσταση.
Το  σύνολο  των  Ιταλών  που  πέσανε  στην  Κεφαλονιά  ανέρχεται  σε  9.640. 5.000 εκτελεστήκανε ομαδικά. 3.000 τους πνίξανε μέσα σε δύο βυθισμένα πλοία και 1.250 πέσανε στις μάχες.
Και κλείνοντας αυτή τη διεξοδική αναφορά μου στα τραγικά και ηρωϊκά γεγονότα του Σεπτέμβρη του 1943 στο νησί μας, δηλώνω απερίφραστα πως ο ηρωϊσμός και η θυσία της Άκουι έσωσε την Τιμή της Ιταλίας και αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη πράξη της Ιταλικής Αντίστασης στο ναζισμό, στο ηρωϊκό παρτιζάνικο κίνημα της Ιταλίας, που ανάμεσα στις μεγάλες πράξεις του είναι και το κρέμασμα του Μουσολίνι.
Και από ελληνικής-κεφαλονίτικης πλευράς, έχουμε την εκδήλωση της πιο θαυμαστής πολιτικής ωριμότητας και της μεγαλύτερης έκφρασης ανθρώπινης αλληλεγγύης, των ανώτερων ανθρώπινων αισθημάτων στην πλήρη τους εκδήλωση μέσα σε τρομερές συνθήκες.
Ο Σεπτέμβρης του 1943 στην Κεφαλονιά είναι η έκφραση της πιο άγριας βαρβαρότητας και κτηνωδίας των ναζιστών δημίων και ο αγώνας κατά του φασισμού-ναζισμού, με εκδηλώσεις ανώτερου ανθρωπισμού και αυτοθυσίας, με τη συναδέλφωση στον αγώνα για υψηλά ιδανικά Ελλήνων και Ιταλών.

Και μια ακόμα σημαντική πληροφορία:
Ένα email από το μεταφραστή του βιβλίου μου για τη σφαγή της Άκουι στα ιταλικά, τον ελληνιστή και καθηγητή της ιστορίας Massimo Rapetti, από 27.10.2013 μου αναγγέλλει την πρώτη καταδίκη, μετά από 70 χρόνια, για τη σφαγή της Κεφαλονιάς.

Το στρατιωτικό δικαστήριο της Ρώμης επέβαλε ισόβια κάθειρξη στον Alfred Stock, ενενηντάχρονο ναζί, που είχε ομολογήσει πως συμμετείχε στους τουφεκισμούς των αξιωματικών της Άκουι στο "Κόκκινο Σπίτι" στις 24 Σεπτεμβρίου 1943, στους Αγίους Θεοδώρους τ' Αργοστολιού της Κεφαλονιάς.

Ο νομικός εκπρόσωπος του ιταλικού κράτους Luca Ventrelli δήλωσε: "Είναι η πρώτη δικαστική απόφαση για την Κεφαλονιά που βγήκε από οποιοδήποτε δικαστήριο".
Και ο εισαγγελέας De Polis: "Στην πραγματικότητα είναι, μετά τη δίκη της Νυρεμβέργης, η πρώτη στην Ευρώπη (δικαστική απόφαση) σχετικά με τα γεγονότα της Κεφαλονιάς".
Φυσικά η απόφαση αυτή βγήκε πολύ αργά, γιατί στο μεταξύ, σχεδόν όλοι οι ναζί μακελάρηδες της Κεφαλονιάς, λόγω ηλικίας, θα αναπαύονται στους απλόχωρους σκιερούς παραδείσους του 3ου Ράιχ.

Υ.Γ.: Τα πλάγια γράμματα μέσα στα αποσπάσματα από το βιβλίο μου, αφορούνε κάποιες μικρές προσθήκες που γίνανε σ'αυτά.. Αθήνα, 2-10-2014, Β.Σ.

 

Η σφαγή της μεραρχίας Aqui στην Κεφαλονιά. To μεγάλο και ειδεχθές έγκλημα των Γερμανών που, δυστυχώς έχει μείνει ατιμώρητο. 9.600 Ιταλοί εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς.  Οι Ιταλογερμανικές δυνάμεις κατοχής στην κεντρική πλατεία του Αργοστολίου Η ιστορία είναι τραγική και αποτελεί άλλη μια απόδειξη ότι η γερμανική Βέρμαχτ ήταν ένας στρατός αδίστακτος. Πρόκειται για την ιστορία της εκτέλεσης των πρώην συμμάχων Ιταλών στη Κεφαλονιά. Λόφος της Λάσσης, κοντά στο Αργοστόλι. Μέσα σε ένα ειδυλλιακό περιβάλλον βρίσκεται το μνημείο που αναγέρθηκε για τους 10.000 περίπου στρατιωτικούς της ιταλικής μεραρχίας Aqui, που εκτελέστηκαν εν ψυχρώ από τους έως τότε συμμάχους τους Γερμανούς, το 1943. Ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα τα οποία διεπράχθησαν από την γερμανική Βέρμαχτ κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου πολέμου είναι αναμφισβήτητα η σφαγή της ιταλικής μεραρχίας Aqui η οποία έδρευε στα Εφτάνησα. Ένα έγκλημα για το οποίο ποτέ δεν δόθηκαν κάποιες εξηγήσεις, ποτέ δεν διατυπώθηκε κάποια μεταμέλεια, ποτέ δεν καταδικάστηκε σαν έγκλημα πολέμου. Ο ίδιος ο Χίτλερ είχε δώσει τη διαταγή να χτυπήσουν τους Ιταλούς χωρίς οίκτο.
Η σφαγή χιλιάδων Ιταλών αιχμαλώτων πολέμου στην Κεφαλονιά αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της γερμανικής Βέρμαχτ στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ανθρωπότητα δυστυχώς έσκυψε το κεφάλι μπρος στην θηριωδία των Γερμανών. Ήταν σαν να συμφωνούσε. Το μνημείο των πεσόντων Ιταλών Η εξήγηση του αποτρόπαιου αυτού γεγονότος είναι πολύ απλή. Στα τέλη του Απρίλη του 1941 και μετά την είσοδο των Γερμανικών στρατευμάτων στην Ελλάδα, η διοίκηση των Εφτανήσων ανατίθενται στην Ιταλία. Με την συμφωνία αυτή μεταξύ Ιταλίας και Γερμανίας φτάνει στα νησιά του Ιονίου στις 29 Απριλίου του 1941 η Μεραρχία Aqui («Αετοί») η οποία αφήνει τον κύριο ογκο της στην Κεφαλονιά – περίπου 10.000 στρατιώτες - ενώ άλλες 3.000 στρατοπεδεύουν στην Κέρκυρα και άλλα μικρά τμήματα καταλαμβάνουν τα υπόλοιπα νησιά του Εφτανησιώτικου συμπλέγματος. Διοικητής της μεραρχίας είναι ο στρατηγός Antonio Gantin.Στο λιμάνι του Αργοστολίου στρατοπεδεύει η 1η πυροβολαρχία του 33ου Συντάγματος πυροβολικού διοικητής της οποίας είναι ο λοχαγός Άμος Παμπαλόνι. Είναι ο λοχαγός, που κάποια χρόνια αργότερα, στο αμφιλεγόμενο μυθιστόρημα του Λουίς Ντε Μπερνιέ θα γίνει ο λοχαγός Κορέλι με το σχετικό μαντολίνο ενώ βέβαια δεν γνώριζε μαντολίνο. Στο λόφο αυτόν ήταν η πυροβολαρχία του Παμπαλόνι Φανατικός αντιφασίστας ο Άμος Παμπαλόνι, δεν άργησε να συνδεθεί με τους αντιστασιακούς της Κεφαλονιάς. Έτσι η συνθηκολόγηση θα τον βρει να είναι οργανωμένος στην αντίσταση στις τάξεις του ΕΑΜ και φυσικά ενάντια στους Γερμανούς. Κι’ όπως αναφέρει στο ημερολόγιό του «....ούτε οι Έλληνες φίλοι μου, ούτε εγώ, ούτε οι συντρόφοι μου στο στράτευμα θέλαμε να πατήσουν οι Γερμανοί στο νησί». Με την συνθηκολόγηση της Ιταλίας την 7η Σεπτεμβρίου του ’43 ο στρατάρχης Μπαντόλιο, από κάποιο ασυγχώρητο λάθος, δεν κηρύσσει τον πόλεμο ενάντια στη Γερμανία, αφήνοντας έτσι εκτεθειμένο τον ιταλικό στρατό σε οποιοδήποτε μέτωπο κι αν βρισκόταν. Η απόβαση των Γερμανών στο Αργοστόλι Στις 9 Σεπτεμβρίου του 1943 φτάνει στην Κεφαλονιά η γερμανική μεραρχία «Εντελβάϊς». Ένα σώμα 4.000 επιλέκτων δολοφόνων με διοικητή τον στρατηγό Χούμπερτ Λαντς και αποβιβάζονται στο νησί για να διαπραγματευτούν την παράδοση των Ιταλών. Τότε, μέλη της ΕΠΟΝ σκόρπισαν στους δρόμους του Αργοστολίου φυλλάδια που απευθύνονταν στους Ιταλούς στρατιώτες και έγραφαν: «Μην παραδώσετε τα όπλα σας στους Γερμανούς που θέλουν να συνεχίσουν τη σφαγή της ανθρωπότητας. Αντισταθείτε στους ανωτέρους σας αν σας ζητήσουν να τα παραδώσετε». Όπως σημείωσε ο χρονογράφος Τζουζέπε Μοσκαρντέλι, «η διανομή των φυλλαδίων αυτών σήμανε την αρχή της ρήξης μεταξύ του στρατηγού Γκαντίν και των στρατιωτών του». Οι Γερμανοί, κατόπιν διαταγής του Χίτλερ, αναλαμβάνουν την διενέργεια διαπραγματεύσεων για την παράδοση της Μεραρχία Aqui στα Εφτάνησα. Ο 52χρονος στρατηγός Αντόνιο Γκαντίν, εξέτασε όλα τα ενδεχόμενα και αποφάσισε ότι «δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα από την ειρηνική παράδοση των όπλων προκειμένου να αποφευχθεί η ανώφελη αιματοχυσία». Κι’ ενώ ο στρατηγός Gantin έχει αποφασίσει την παράδοση ο στρατός εναντιώνεται. Στις εξελίξεις σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε ο λοχαγός Άμος Παμπαλόνι, ο άνθρωπος ο οποίος αποτέλεσε την έμπνευση για τη δημιουργία του λογοτεχνικού ήρωα του Λούι Μπερνιέρ, λοχαγού Κορέλι. Ο 32χρονος αντιφασίστας διοικούσε την 1η Πυροβολαρχία του 33ου Συντάγματος Πυροβολικού που απετελείτο από 150 άνδρες και είχε στρατοπεδεύσει στο λιμάνι του Αργοστολίου. Ο Ιταλός λοχαγός είχε καλλιεργήσει από νωρίς επαφές με ηγετικά στελέχη του ΕΑΜ. Η πυροβολαρχία του Παμπαλόνι είναι αυτή που θα βυθίσει το ένα από τα δύο αποβατικά που από το Ληξούρι κατευθύνονται προς το Αργοστόλι Ο ίδιος ο Παμπαλόνι σε ηλικία 95 ετών, τον Ιανουάριο του 2005, διηγήθηκε στον συγγραφέα του βιβλίου: «Μετά τις σκληρές μάχες στο ελληνο-αλβανικό Μέτωπο, εμείς οι αξιωματικοί περνούσαμε ξεκούραστα στα νησιά. Το καθημερινό μας πρόγραμμα ήταν καθισιό και ιππασία. Μετά τις 25 Ιουλίου ήμασταν πλέον όλοι εναντίον του Μουσολίνι. Το μόνο που θέλαμε ήταν να επιστρέψουμε στα σπίτια μας. Τα βράδια, όταν ίππευα προς το Αργοστόλι για να πάρω εκεί το απεριτίφ μου, συναντιόμουν στα καφενεία με τους ντόπιους Έλληνες. Μετά τις 9 Σεπτεμβρίου διεπίστωσα ξαφνικά ότι όλοι τους ήταν με κάποιον τρόπο αναμεμειγμένοι στην Αντίσταση. Συναδελφωθήκαμε. Κυριαρχούσε ομόνοια και απερίγραπτη χαρά, επειδή το τέλος του πολέμου έμοιαζε να είναι κοντά. Ούτε οι ΄Ελληνες φίλοι μου, ούτε εγώ, ούτε οι σύντροφοί μου στο στράτευμα θέλαμε να πατήσουν οι Γερμανοί στο νησί». Οι πρώτες συγκρούσεις. Το απόγευμα της 12ης Σεπτεμβρίου ο Παμπαλόνι και άλλοι αξιωματικοί συναντήθηκαν με τον Γκαντίν και τον ενημέρωσαν ότι δεν δέχονται να παραδώσουν τα όπλα τους στους Γερμανούς. Οι στασιαστές Ιταλοί αξιωματικοί μάλιστα άνοιξαν τις αποθήκες και μοίρασαν όπλα και πυρομαχικά στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Όταν έγινε γνωστό ότι ο αφοπλισμός των Ιταλών στην Κέρκυρα απέτυχε, οι συμπατριώτες τους στην Κεφαλονιά αναθάρρησαν και άρχισαν οι πρώτες συγκρούσεις μεταξύ γερμανικών και ιταλικών δυνάμεων στο Αργοστόλι. Όλη πλέον η μεραρχία Άκουι αποφασίζει να αντισταθεί. Στις 12 Σεπτεμβρίου οι Γερμανοί αρχίζουν πλέον τις συστηματικές επιχειρήσεις εναντίον των Ιταλών. Το Αργοστόλι, πρωτεύουσα του νησιού όπου εκεί βρίσκεται και ο μεγαλύτερος όγκος των ιταλικών στρατευμάτων, βομβαρδίζεται από τη γερμανική αεροπορία σε καθημερινή βάση από το πρωί μέχρι το βράδυ. Ιδιαίτερα η 16η του μηνός για το Αργοστόλι σημαίνει βιβλική καταστροφή. Η πόλη όλη σχεδόν έχει ισοπεδωθεί ενώ η φωτιά καίει τα πάντα. Οι κάτοικοί της μαρτυρικής πόλης θα βρουν τη σωτηρία στην Κρανιά και στους Λάσιους. Όπως έγραψε ο αυτόπτης μάρτυρας Λουκάτος, βρήκαν καταφύγιο σε σπηλιές, σε απομακρυσμένα χωριά, ακόμα και μέσα στους μυκηναϊκούς τάφους στα Μαζαρακάτα. Όποιος δεν κατάφερε να εγκαταλείψει την πόλη «βίωσε στις 16 Σεπτεμβρίου ώρες βιβλικής καταστροφής». Η πρώτη μεγάλη μάχη μεταξύ Ιταλών και Γερμανών θα δοθεί κοντά στο χωριό Αγκώνας. Χαρακτηριστικά ο Γερμανός διοικητής του 11ου λόχου Άλφρεντ Ρίχτερ γράφει στα απομνημονεύματά του : « Στα νησιά της Κεφαλονιάς και της Κέρκυρας οι Ιταλοί αντιστάθηκαν και πίστεψαν μέσα στην παράλογη τύφλωσή τους και στην τόσο χαρακτηριστική τους αλαζονεία των ηλιθίων, ότι επρόκειτο να αλλαξουν τον ρου της Ιστορίας. Όσα αναγκάστηκαν να υποφέρουν οι συμπολεμιστές μας πέρα στην Αφρική και τη Σικελία εξαιτίας της προδοσίας τους μας έκαιγαν τα σωθικά. Και τους χτυπήσαμε, τους χτυπήσαμε έτσι όπως δεν χτυπήσαμε ποτέ κανέναν άλλον σε αυτόν τον πόλεμο». Όμως πολύ σύντομα οι Γερμανοί θα γίνουν κύριοι του νησιού και η αντίστροφη μέτρηση για τους άνδρες της Μεραρχίας Aqui θα αρχίσει. Το απόγευμα της 18ης Σεπτεμβρίου ο 15χρονος Παναγής Παπαδάτος επέστρεφε στο ορεινό χωριό του Κουρουκλάτα, όταν όπως διηγείται «είδα κοντά σε ένα εικονοστάσι πολλά σακίδια. Στη συνέχεια άκουσα πυροβολισμούς. Μόλις έστριψα, αντίκρυσα 5 ή 6 Γερμανούς να παίρνουν δύο άνδρες από μια ομάδα Ιταλών που ήταν ζαρωμένοι στο χώμα. Μόλις που μπορούσαν να σταθούν στα πόδια τους. Τους έσυραν μέχρι την άκρη του δρόμου, μπροστά στους θάμνους και τους πυροβόλησαν. Κατρακύλησαν στην απότομη πλαγιά. Εκεί βρισκόταν ήδη ένας σωρός από πτώματα». Η 1η Πυροβολαρχία του 33ου ιταλικού Συντάγματος υπό τη διοίκηση του λοχαγού Άμος Παμπαλόνι μετακινήθηκε στο χωριό Διλινάτα τη νύχτα προς την 21η Σεπτεμβρίου και εκεί αιχμαλωτίστηκαν από Γερμανούς. Ο Παμπαλόνι έλαβε διαταγή να παρατάξει τους άνδρες του σε φάλαγγα για να ξεκινήσουν πορεία. Αφηγήθηκε στον συγγραφέα: «Προχωρούσα δίπλα στον Γερμανό αξιωματικό, στην κεφαλή της μονάδας μου. Ξαφνικά ο υπολοχαγός Τονιάτο άρχισε να απαγγέλλει βροντόφωνα τη νεκρώσιμη ακολουθία. Ήθελα να τον επιπλήξω, γιατί πίστευα ότι αποκαρδίωνε τους άνδρες. Δεν πρόλαβα όμως, γιατί τη στιγμή εκείνη ο Γερμανός αξιωματικός με πυροβόλησε στον σβέρκο. Έπεσα με το κεφάλι στο έδαφος. Δεν έχασα τις αισθήσεις μου και δεν ένιωθα πόνο. Τα πόδια μου ήταν πάνω στο κεφάλι του δύσμοιρου Τονιάτο. Αυτός είχε πεθάνει ακαριαία. Άκουσα ριπές από πολυβόλα, τις κραυγές των στρατιωτών μου και μεμονωμένους πυροβολισμούς, μάλλον για να αποτελειώσουν τους τραυματίες». Ο Άμος Παμπαλόνι ήταν ο μόνος που επέζησε από τη μονάδα του. Η σφαίρα διαπέρασε τον λαιμό του, χωρίς να χτυπήσει κάποιο ζωτικό σημείο. ΄Ελληνες αντάρτες βρήκαν τον Παμπαλόνι γύρω στο μεσημέρι. Σύμφωνα με τις σημειώσεις του, «εκτελέστηκαν περίπου 80 άνδρες». Τον φρόντισαν στο σπίτι του ιερέα στα Φαρακλάτα και αργότερα φυγαδεύτηκε από το νησί. Κοντά στο Αγρίνιο εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ. Ο Γερμανός διερμηνέας Βάλερτ θυμόταν πως είχε δει μια ομάδα Ιταλών αξιωματικών που είχαν παραδοθεί στις 20 Σεπτεμβρίου και φρουρούνταν στον σταθμό διοίκησης της ομάδας μάχης. Αφού τους αφαίρεσαν τα όπλα τους, τους προειδοποίησαν ότι θα τους εκτελούσαν «εάν έβρισκαν επάνω τους και άλλα όπλα». Όταν «το βράδυ ανακαλύφθηκε σε κάποιον από τους αξιωματικούς μια σφαίρα», έγραψε ο Βάλερτ, «οι αξιωματικοί εκτελέστηκαν, παρά τις διαμαρτυρίες τους, και παρά τις εκκλήσεις όσων κατάγονταν από το Νότιο Τιρόλο ότι ήταν και αυτοί Γερμανοί». Στις 21 Σεπτεμβρίου, αφού η μονάδα του μπήκε στα Φραγκάτα, ο Γερμανός αξιωματικός Άλφρεντ Ρίχτερ σημείωσε στο ημερολόγιό του: «Δύο λόχοι αλπινιστών παραδίδονται χωρίς να ρίξουν έστω και μία σφαίρα. Είναι όλοι ήρεμοι και χαλαροί γιατί πιστεύουν ότι έσωσαν τη ζωή τους επειδή παραδόθηκαν οικειοθελώς. Μπαίνουμε στα Φραγκάτα και παραδίδουμε τους αιχμαλώτους μας. Εδώ έρχονται αντιμέτωποι με την τραγική τους μοίρα. Σε διμοιρίες, σύρονται στα κοντινά λατομεία και στα γύρω περιβόλια και θερίζονται από τα πολυβόλα του 98. Μένουμε στο χωριό δύο ώρες και όλο αυτό το διάστημα τα αυτόματα και τα πολυβόλα δεν σταματούν να σφυροκοπούν. Οι κραυγές φτάνουν μέχρι και μέσα στα σπίτια των Ελλήνων. Χωρίς να ληφθεί υπόψη η υπηρεσία του κάθε στρατιώτη εκτελούνται όλοι, μέχρι και τραυματιοφορείς και ιερείς. Κωμικοτραγική φιγούρα ήταν ένας αιχμάλωτος που προσπάθησε να σώσει τη ζωή του ανεβαίνοντας σ΄ ένα βάθρο και τραγουδώντας άριες όπερας με ωραία φωνή, παίρνοντας μια πραγματικά ιταλική πόζα». Όμως η μεγάλη σφαγή θα γίνει στα Τρωϊαννάτα όπου εκεί έχει συγκεντρωθεί ο μεγαλύτερος όγκος των ιταλικών στρατευμάτων. 470 Γερμανοί της ομάδας μάχης Φάουτ που κρατούνταν αιχμάλωτοι από τους Ιταλούς εξεγείρονται και τους αιχμαλωτίζουν. Τα μικρά ξαδέλφια, Σπύρος Γεωργακάτος και Διονύσης Λουρεντζάτος από σύμπτωση γίνονται αυτόπτες μάρτυρες του μεγάλου μακελειού που έγινε στο χωριό τους Όπως οι ίδιοι διηγούνται, η 22α Σεπτεμβρίου που ξημέρωνε φαινότανε μιά συνηθισμένη μέρα. Μόνο που το χωριό τους, τα Τρωϊαννάτα τώρα το είχαν οι Γερμανοί οι οποίοι είχαν αιχμαλωτίσει τους Ιταλούς και τους κρατούσαν κάτω από τις ελιές σημαδεύοντάς τους με τα αυτόματα. Λίγο πιό πέρα στα Φραγκάτα, γίνονταν μεγάλες μάχες η έκβαση των οποίων θα σημάδευε ίσως και την τύχη της περιοχής. Ξαφνικά κατά το μεσημέρι ακούστηκε βόμβος από φορτηγά αυτοκίνητα και σε λίγο ξεπρόβαλε από την στροφή του δρόμου μιά μεγάλη φάλαγγα από φορτηγά γεμάτα με πάνοπλους Ιταλούς που επροωθούντο για ενισχύσεις στα Φραγκάτα. Κοντά να πλησιάσουν τα πρώτα σπίτια του χωριού βλέπουν μπροστά τους τους άλλους Ιταλούς που είχαν ήδη αιχμαλωτίσει οι Γερμανοί. Στο σημείο αυτό το ρόλο της ιστορίας θα αναλάβει η ειρωνία της τύχης. Στη στροφή, που ο δρόμος έρχεται από τα Φραγκάτα κάνει την εμφάνισή της η φάλαγγα των Γερμανών, που γύριζαν νικητές από τη μάχη σ΄αυτό το χωριό. Οι Ιταλοί σαν τους είδαν σταματούν και δείχνουν πως δεν έχουν σκοπό να προβάλουν καμμιάν αντίσταση. Βλέπουν πως γι’ αυτούς έχει χαθεί κάθε ελπίδα. Σταματούν και μοιάζουν να περιμένουν τη μοίρα τους. Οι Γερμανοί τους κυκλώνουν και τους υποχρεώνουν να κατέβουν από τα αυτοκίνητα. Κι’ αυτοί κατεβαίνουν με τάξη και ησυχία και παραδίδουν τον οπλισμό τους. Στη συνέχεια τους βάζουν στη γραμμή και τους οδηγούν στο σχολείο του χωριού. Τους κλείνουν μέσα και απ’ έξω τοποθετούνται φρουροί με τα αυτόματα στο χέρι. Μέσα στο σχολείο, οι Ιταλοί, αφού συνέλθουν από την πρώτη έκπληξη αρχίζουν τα τραγούδια και τις χαρές, σίγουροι, πως σαν αιχμάλωτοι πολέμου, Και σύμφωνα με το πολεμικό Δίκαιο, οι Γερμανοί δεν θα τους πείραζαν και θα τους έστελναν στα σπίτια τους. Μέχρι τα χαράματα οι χαρές και τα τραγούδια ακούγονταν έξω.“Μama, sono tanto felice perche ritorno da te” (Μητέρα, είμαι ευτυχισμένος, γιατί επιστρέφω κοντά σου). Ήταν αδύνατο να φανταστούν τι τους περίμενε. Ο τόπος της εκτέλεσης στα Τρωϊαννάτα Όταν ξημέρωσε η 23η Σεπτεμβρίου, οι Γερμανοί πρωί-πρωί βγάζουν τους Ιταλούς από το σχολείο και τους οδηγούν στο δρόμο που τους είχαν συλλάβει. Κι’ ενώ οι Ιταλοί περίμεναν πως θα τους φορτώσουν στα αυτοκίνητα για να τους κατεβάσουν στο Αργοστόλι, αυτοί τους οδηγούν στο δρόμο που οδηγεί προς τον κάμπο και σταματούν στα πρώτα χωράφια, κοντά στον Αγλάμπη. Ο κάμπος στα Τρωϊαννάτα Με τη βοήθεια κάποιου Ιταλού που γνώριζε γερμανικά τους διέταξαν να αφήσουν κάτω από τις εληές τα σακκίδιά τους και ό,τι άλλο ατομικό είχαν και τους οδήγησαν στο απέναντι χωράφι, που είχε μιά λιθιά αφού το από πάνω μέρος ήταν ψηλότερo. Εκεί τους αράδιασαν και τους μέτρησαν. Ήσαν 30 αξιωματικοί και 602 οπλίτες. Όση ώρα κρατούσε η διαδικασία της καταμέτρησης ένας Γερμανός αξιωματικός μιλούσε στο ασύρματο τηλέφωνο ενώ οι μορφασμοί του προσώπου του έδειχναν πως δεν του άρεσαν οι διαταγές που έπαιρνε και προσπαθούσε να τις αποφύγει. Μάταια όμως. Κάποια στιγμή η συνομιλία τελείωσε. Έκλεισε το τηλέφωνο, χωρίς να αλλάξει η έκφραση του προσώπου του. Μια νεκρική ησυχία επικρατούσε γύρω. Αμέσως, στο πάνω χωράφι, πίσω από τις πλάτες των Ιταλών άρχισαν να στήνονται τα πολυβόλα. Οι Ιταλοί είχαν απομείνει να κοιτάζουν προς τις ελιές όπου είχαν αφήσει τα πράγματά τους. Ξαφνικά την νεκρική ησυχία του φθινοπωριάτικου πρωινού τάραξαν οι κρότοι των πολυβόλων που άρχισαν να δουλεύουν ακατάπαυστα. Ακολουθεί η σφαγή τους». «Από τα σώματά τους ξεπηδούσαν ρυάκια αίματος», αφηγείται ο στρατιωτικός ιερέας Φορμάτο. «Έτρεχαν στην πλαγιά και ενώνονταν σε έναν κατακόκκινο χείμαρρο. Κραυγές γέμιζαν τους αιθέρες. Και μετά ακουγόταν μόνο ένας ρόγχος, έως ότου ο σωρός των 900 μαρτυρικών σωμάτων σώπασε. Οι Γερμανοί σκαρφάλωσαν στους σωρούς των πτωμάτων και άρχισαν να πυροβολούν με τα αυτόματα όπλα τους προς τα κάτω. Αλλά ούτε με τον τρόπο αυτόν βρήκαν όλοι τον θάνατο. Οι σφαίρες δεν έφτασαν σε όσους είχαν σκεπαστεί από τα πολλά πτώματα. Ακούγονταν ακόμα ρόγχοι και βογκητά. Οι Γερμανοί σκαρφίστηκαν ένα άσπλαχνο τέχνασμα. Φώναξαν: «Ήρθαν τραυματιοφορείς. Όποιος ζει ακόμα να φανερωθεί. Θα του χαριστεί η ζωή και θα μεταφερθεί στο νοσοκομείο». Έπειτα από λίγο, περίπου 20 άνθρωποι σύρθηκαν έξω με μεγάλη δυσκολία, αιμόφυρτοι, τραυματισμένοι, τρομοκρατημένοι. Οι δολοφόνοι έσκασαν στα γέλια και τους σκότωσαν με μια τελευταία ριπή του πολυβόλου». Κείνη τη στιγμή ο χρόνος είχε σταματήσει πάνω στα άψυχα κουφάρια 900 νέων παιδιών που έπεφταν θύματα ενός παρανοϊκού ηγέτη που είχε παρασύρει όλον τον κόσμο στη δίνη ενός αιματηρού πολέμου. Κείνο το πρωινό της 23ης Σεπτεμβρίου του 1943 ένα μεγάλο πολεμικό έγκλημα είχε διαπραχτεί έξω από το χωριό Τραωϊαννάτα της Κεφαλονιάς. Ένα έγκλημα που έμελλε να μείνει ατιμώρητο μέχρι σήμερα όπως και άλλα πολλά. Ακόμη και σήμερα, αν και πέρασαν εβδομήντα χρόνια, οι κάτοικοι του χωριού θυμούνται με δέος την τραγωδία που έζησαν εκείνο το πρωινό. Σε όλο το νησί τα κορμιά των νεκρών Ιταλών χτυπημένα από τις σφαίρες των πρώην συμμάχων τους σχηματίζουν βουνά και σημαδεύουν την αγριότητα, το μίσος και την θηριωδία των χιτλερικών στρατευμάτων. Κάτω από αυτές τις πέτρες βρίσκονται τα κόκαλα χιλιάδων νέων παιδιών Ο Χέρμαν Φρανκ Μάγερ πραγματοποίησε έρευνα 15 ετών σε αρχεία και πήρε δεκάδες συνεντεύξεις από αυτόπτες μάρτυρες θέλοντας να καταγράψει την πορεία της 1ης Ορεινής Μεραρχίας της Βέρμαχτ που είχε σύμβολο το λουλούδι εντελβάις. Μέσα από τις μαρτυρίες αυτές κατέγραψε και τη δράση της στην Κεφαλονιά και την Κέρκυρα όπου δολοφονήθηκαν εκατοντάδες άμαχοι, καταστράφηκαν περισσότερα από 300 χωριά και εκτελέστηκαν Ιταλοί αιχμάλωτοι πολέμου. Ο συγγραφέας μίλησε πολλες ώρες με τον Άμος Παμπαλόνι, τον Ιταλό αξιωματικό που απετέλεσε την έμπνευση για τον ήρωα του Λουί ντε Μπερνιέρ στο βιβλίο του «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι» το οποίο μεταφέρθηκε επιτυχημένα και στον κινηματογράφο. Η μαρτυρία του Παμπαλόνι είναι συγκλονιστική και βέβαια δεν έχει καμία σχέση με έναν λοχαγό «που έπαιζε μαντολίνο από το πρωί μέχρι το βράδυ», όπως αναφέρει το βιβλίο που γράφτηκε γι΄ αυτόν και το οποίο χαρακτήρισε για τον λόγο αυτόν «ρατσιστικό». «Αιματοβαμμένο εντελβάις, Η 1η Ορεινή Μεραρχία, το 22ο Ορεινό Σώμα Στρατού και η εγκληματική δράση τους στην Ελλάδα, 1943-1944», Χέρμαν Φρανκ Μάγερ, μετάφραση Γιάννης Μυλωνόπουλος, Εκδόσεις Εστία Ας μου επιτραπεί, λόγω των συγκυριών της σημερινής παγκόσμιας πολιτικής κατάστασης να πω στην κ. Μέρκελ και τους συμπολίτες της, αυτούς που τοσο ξεδιάντροπα βεβήλωσαν ακόμη και το άγαλμα της Αφροδίτης, ότι θα είναι καλό κάπου-κάπου να ρίχνουν και ένα μικρό βλέμμα στην Ιστορία. Όλο και κάτι θα μάθουν. Σήμερα Σήμερα στο νησί, όπως και σε πολλά μέρη της Ελλάδας μπορεί κανείς να βρεί άφθονα σημάδια της Ιταλικής κατοχής και της καταστροφής της μεραρχίας Άκουι. Σκουριασμένα ιταλικά κράνη γεμάτα τρύπες, κάλυκες από οβίδες και κουφάρια τσιμεντένιων οχυρών. Τρωγιανάτα 22/9/1943. Πτώματα 31 αξιωματικών και 601 υπαξιωματικών και στρατιωτών του 2ου τάγματος του 17ου συντάγματος πεζικού και άλλων τμημάτων της Ακουι που εκτελέστηκαν από τον ταγματάρχη Κλέμπε. Τα πτώματα θαφτήκανε από τους κατοίκους σε τρεις δεξαμενές. Ξεθάφτηκαν μετά τον πόλεμο και αναπαύονται σήμερα στο μνημείο πεσόντων στο Μπάρι. (Ριζοσπάστης) Ατομικά είδη εκτελεσμένων στρατιωτών και τηλεπικοινωνιακό υλικό της ιταλικής Μεραρχίας (Ριζοσπάστης) Στο παλιό γερμανικό οχυρό Μπαταρία κατά την περιοδο 1950-1955. Κάτοικοι της Κεφαλονιάς ποζάρουν πάνω στις εγκαταστάσεις του πυροβόλου 4 που τότε δεν είχε απομακρυνθεί ακόμα από τον στρατό. (αρχείο Παταμιάνου-Βανδώρου) Τρία ιταλικά κράνη και ένα πολυβόλο σε έκθεση στο χωριό Περατάτα (Ν. Τσελέντης) Ιταλοί εκτελεσθέντες σε άγνωστο χώρο της Κεφαλονιάς τον Σεπτέμβρη του 1943 Οχυρό Μούντα. Τσιμεντένια θέση για εγκατάσταση αντιαεροπορικού (Ν. Τσελέντης) Είσοδος σε μια απο τις αποθήκες πυρομαχικών του πυροβόλου 3 των Γερμανών (Ν. Τσελέντης) Στο οχυρό Μούντα σε πρώτο πλάνο η βάση του πυροβόλου 3 (Ν. Τσελέντης) Ευρήματα στα Αντύπατα. Ένα ιταλικό κράνος, ένα γερμανικό φωτιστικό βλήμα οβίδες και κάλυκες αντιαρματικών. (Ν. Τσελέντης) Από το οχυρό Μούντα, γερμανικό κράνος και κάλυκας φωτιστικού βλήματος (Ν. Τσελέντης) Οχυρό Μούντα. Στο άνω μέρος της πορτας διακρίνονται ακόμα μερικές γερμανικές επιγραφές. (Ν. Τσελέντης) Κάννη γερμανικού πυροβόλου Pak 40 των 75 χιλιοστών στην παραλία της Αγίας Κυριακής (Ν. Τσελέντης) Τμήμα βλήματος των 150 χιλιοστών και πώματα (Ν. Τσελέντης) Παραλία Άσσος. Τσιμεντένια βάση όλμου (Ν. Τσελέντης) Οχυρό Μπαταρία. Τσιμεντένιο τμήμα εγκαταστάσεων (Ν. Τσελέντης) Στιγμιότυπο παράδοσης Ιταλών στρατιωτών στο γερμανικό φακό. Παρακολουθείστε τα σχετικά συγκλονιστικά βίντεο :

Copy and WIN : http://ow.ly/KNICZ

---

Παρακαλώ, πατήστε πάνω στην επιγραφή του χάρτη που σας ενδιαφέρει
για να οδηγηθείτε στη σχετική ενότητα...

Οι Αρκάδες αποικιστές στην Κάτω Ιταλία

Φεβρουάριος 01, 2013 - 23:12

2 σχόλια

Η παράλληλη πορεία Μύθου  και Ιστορίας στα βάθη των αιώνων  φωτίζουν συνεχείς πτυχές των αρχαίων  Αρκάδων και της αποικιακής δράσης τους σε πολλά μέρη του τότε γνωστού  αλλά και άγνωστου κόσμου.
Σύμφωνα με την αρχαίους ελληνικούς μύθους, οι Αρκάδες ήταν οι πρώτοι εποικιστές της Ιταλίας. Κατά τον Παυσανία, η πρώτη μεγάλη αποικιακή εκστρατεία  πραγματοποιήθηκε από τον Αρκάδα Οίνωτρο, το νεότερο γιο του Λυκάονα.
Ο Οίνωτρος  ζήτησε από  τον αδερφό του Νύκτιμο χρήματα  και στρατό,ο οποίος διαδέχθηκε τον πατέρα του Λυκάονα και έγινε έτσι ο νέος βασιλιάς της Αρκαδίας.Ο μύθος παρουσίαζει τον Οίνωτρο , ως δυσαρεστημένο από την κληρονομική διανομή της περιουσίας και αποφάσισε να αναζητήσει την τύχη σε νέα άγνωστα μέρη
Με αρωγό τον αδερφό του , Πευκέτιο , καθώς και πολλούς Αρκάδες , περίπου 17 γενιές πριν τον Τρωικό πόλεμο, που κατά πάσα πιθανότητα πρέπει να έλαβε χώρα λίγο μετά το 1200 π.Χ. και με πλοία που κατασκευάστηκαν για το εγχείρημα αυτό, έφτασε στην άγνωστη γη ,περνώντας μέσα από τη θάλασσα που ονομαζόταν  Αυονική και αργότερα Τυρρηνική ,ονομάζοντας τη νέα Οινωτρία , τους κατοίκους της οποίας ονόμασε   Οινωτρούς Πελασγούς.
Ο Πευκέτιος, αφού πέρασε το ακρωτήριο της Ιαπυγίας, βγήκε  με μία ομάδα ανθρώπων στην ξηρά , εγκατάσταθηκε στην ορεινή Ιαπυγία , στα μεσημβρινά της χερσονήσου και κυρίως στην Απουλία και Καλαβρία.και η περιοχή πού αποβιβάσθηκαν ονομάστηκε Πευκετία.
(Διονύσιος Αλικαρνασεύς, "Ρωμαϊκή Αρχαιολογία Ι, 11, 2-3")
Κατά τον Παυσανία ( Αρκαδικά Παυσανία 3,5), «Ούτος εκ της Ελλάδος ες αποικίαν στόλος πρώτος εστάλη» δηλαδή ήταν η πρώτη εποίκηση που έγινε στην Ιταλία από Έλληνες.
Η ανήσυχη αρκαδική φύση , η επιθυμία εξερεύνησης και ανακάλυψης  του αγνώστου οδήγησε τους πρώιμους Αρκάδες στην εξαιρετικά αυτή δύσκολη  κίνηση , η οποία όμως επαναλήφθηκε στο εγγύς μέλλον  και σε άλλες κατευθύνσεις (Κύπρος όπως έχει ήδη αναφερθεί, Πόντος , Μικρά Ασία κλπ) .
Το υπερπόντιο αυτό εγχείρημα  λαμβάνει μεγαλύτερο αξία, αναλογιζομένου του γεγονότος ότι οι Αρκάδες  ως ορεινός και τραχύς λαός, δεν διέθεταν ιδιαίτερη εμπειρία στις θαλάσσιες διαδρομές .Παρόλαυτα , ως ελληνικό φύλο , κινήθηκε με κίνητρο την εμπορικότητα και την δημιουργία νέων περιοχών (Ηρόδοτος «κατ΄ εμπορίην και θεωρίην)
Κατά άλλους ιστορικούς, αναφέρονται  παιδιά του Λυκάονα ήταν επίσης και οι Δάφνιος και Ιάπυξ. Λέγεται μάλιστα, ότι και αυτοί μαζί με τον Πευκέτιο μετανάστευσαν στην Ιταλία λίγο πριν τον Οίνωτρο.
Κατά το Ρωμαίο ποιητή Βιργίλιο , στο έπος του «Αινειάδα» όπου διηγείται ιστορίες του αποικισμού της Ιταλίας, από τα Ελληνικά φύλα της τότε εποχής, αναφέρεται ότι :
«...Υπάρχει τόπος, τον  οποίον οι Έλληνες τον ονομάζουν  Εσπερία. Είναι μια αρχαία εύφορη γη. Την αποίκησαν άνδρες του βασιλέα  Οινώτρου. Οι μεταγενέστεροι ονόμασαν την χώρα αυτή, Ιταλία, από το όνομα  του βασιλέα της Ιταλού. Εκείνοι οι πρίγκιπες ήσαν οι πρόγονοι του γένους μας...»
«Πρώτοι γαρ Ελλήνων αυτοί περαιωθέντες τον Ιόνιον κόλπον, ώκησαν Ιταλίαν, άγοντος αυτούς Οινώτρου του Λυκάονος... Ην δε ούτος πέμπτος από Αζετού και Φορωνέως των πρώτων εις Πελοπόννησον δυναστενσάντων... Ευρών δε χώραν πολλήν εις νομάς, και αρότρους εύθετον, έρημον δε την πλείστην, και ουδέ της οικουμένης πολυάνθρωπον, ώκησε πόλεις μικράς και συνεχώς επί ταις όρεσι,επεραιώθη ναυσίν εν Ιταλίαν, και η Οινωτρία χώμα το όνομα έσχεν από Οινώτρου βουλεύοντος...»
Ένας ακόμα Αρκάς άποικος  στην Κάτω Ιταλία ήταν  ο (κατά τον  Παυσανία)  πιο έξυπνος και  πιο γενναίος αρκάς Εύανδρος «Και τα ες πόλεμον άριστον των Αρκάδων όνομα Εύανδρον» (Παυσανίας Αρκαδικά 43-2) , γιος του Ερμή και μιας Νύμφης , κόρης του Λάδωνα , εξήντα χρόνια μετά από τον Τρωικό πόλεμο .
Ο Εύανδρος καταγόμενος από  το Παλλάντιο συγκέντρωσε πολλούς  Αρκάδες και ήταν έτοιμος να αποπλεύσει στην Ιταλία με ισχυρότατο στόλο . Την  τελευταία όμως στιγμή το μεγαλύτερο μέρος του στόλου  δείλιασε και δεν τον ακολούθησε
Ο «Εύνδαρος  δεν πτοήθηκε και έφυγε μόνο με δυο πλοία από Αρκάδες
Εγκαταστάθηκε στις όχθες  του Τίβερη και σε έναν λόφο , τον  οποίο οχύρωσε και τον ονόμασε  Παλλάντιο ή Παλλάντινο σε ανάμνηση της Αρκαδικής πόλης.
«Και Ρωμαίων μέρος της καθ΄ ημάς πόλεως , ό ώκειτο υπό του Ευάνδρου και Αρκάδων των συνακολουθησάντων» (Αρκαδικά Παυσανία)
Δηλαδή:
Ένα τμήμα της σημερινής  ρώμης ιδρύθηκε από τον Εύανδρο και τους πιστούς του Αρκάδες.
Ο Αντωνίνος Α' (β' μ.Χ. αιώνας, που η Ελλάς τελούσε υπό ρωμαϊκή κατοχή) απάλλαξε από κάθε φόρο την πολίχνη Παλλάντιον της Αρκαδίας, αναγνωρίζοντας ότι από εκεί είχαν έλθει οικιστές στον λόφο Παλλατίνον της Ρώμης (Παυσανίας Αρκαδικά 43)
Ο Εύανδρος είναι εκείνος που εισήγαγε στην Ιταλία τη λατρεία του Πανός,( Στην πόλη υπάρχει σπήλαιο του Πανός, το οποίο ονομάστηκε Lupercal και ελληνικά Λύκαιο, καθότι οι Αρκάδες τον Πάνα τον έλεγαν Λύκαιο- Ο Παν λατινικά λέγεται Lycalus Pan και στη γενική του φέρει ελληνική κατάληξη Lycaei Panos.) της Δήμητρας και του Ηρακλή.

Όταν πέθανε ο Εύανδρος , ετάφη στο λόφο και τιμήθηκε σαν ημίθεος και μεγάλος ευεργέτης , γιατί δίδαξε στους γηγενείς της περιοχής τις τέχνες, τη μουσική και την αμπελουργία (με τον Αρκά Αγκαίο στον οποίο αποδίδεται  η φράση «Μεταξύ κύλικος και χειλέων πολλά πέλει» που σημαίνει ότι πολλά μπορούν να συμβούν ώσπου να πάει το ποτήρι στα χείλη)
Ο Βιργίλιος  αποκαλεί την Αρκαδία της Πελοποννήσου ψυχρή, γιατί είναι ορεινή. Στην «Αινειάδα»  γίνεται υπαινιγμός ότι επειδή οι Αρκάδες κατοικούσαν σε υψηλούς τόπους, πρώτοι ίδρυσαν ναούς και καθιέρωσαν θρησκεία.Επίσς δίνει μια σημαντική συμβολή στη γνώση των Αρκάδων που είχαν εγκατασταθεί στην Κάτω Ιταλία. Αναφέρει ότι οι Αρκάδες είναι λαός πελασγικός της Αρκαδίας της Πελοποννήσου που με το βασιλιά τους Εύανδρο εγκαταστάθηκαν στην περιοχή γύρω από τον Τίβερη, σε μια πόλη που την ονόμασαν Παλλάντιο, από το όνομα του προγόνου τους Πάλλαντα, που ήταν βασιλιάς και πρόπαππους του Ευάνδρου. Έχουν για προστάτη τους θεό τον Ηρακλή τον οποίο γιορτάζουν κάθε χρόνο με θυσίες και πλούσια τραπέζια. Στην «Αινειάδα», οι Αρκάδες βρίσκονται σε εχθρική σχέση με τους Λατίνους, γι' αυτό ο ποταμός Τίβερης συμβουλεύει τον Αινεία να ζητήσει τη συμμαχία τους. Ο Αινείας έρχεται στην πόλη τους και ζητάει βοήθεια από τον Εύανδρο, το βασιλιά τους, και Αρκάδες και Τρώες συμμαχούν.
Σύμφωνα με τον Στράβωνα, (Γεωγραφικά Ε' 111) «…Ή Ρώμη υπήρξε Αρκαδική αποικία υπό τον Εύανδρο. Αυτός φιλοξένησε τον Ηρακλή, τότε που πήγαινε για τα βόδια του Γηρυόνη. Ο Εύανδρος έμαθε από την μάνα του, την Νικοστράτη, που ήταν έμπειρη στα μαντικά, ότι ήταν πεπρωμένο του Ηρακλή να γίνει θεός, όταν θα τελείωνε τους άθλους του. Το ομολόγησε στον Ηρακλή, καθόρισε έναν ναό και έκανε θυσία προς τιμήν του, συμφώνα με το ελληνικό έθιμο - μία θυσία πού γίνεται ακόμη και σήμερα. Ακόμη και ο ιστορικός των Ρωμαίων, Κοίλιος, θεωρεί αυτή την θυσία απόδειξη, ότι η Ρώμη είναι ελληνικό κτίσμα, αφού πρόκειται για πατρογονική θυσία, ελληνική, στον Ηρακλή. Οι Ρωμαίοι τιμούν και την μητέρα του Ευάνδρου. Την ονόμασαν Καρμέντη και την θεωρούν μία από τις νύμφες.»
Ο Πλούταρχος  γράφει ότι  στην Ρώμη είχαν εορτές για την Καρμέντα, σύζυγο του εποικιστού της Ρώμης, Ευάνδρου, από την Αρκαδία.Κατά την άποψη του ιδίου και ο μύθος της Λύκαινας , που ανέθρεψε το Ρώμο  και το Ρωμύλο, είναι απομίμηση από Αρκαδικό μύθο.
Ο Αρκαδικός μύθος λέει : « Τα δίδυμα παιδιά του ΄Αρη και  της  Φιλονόμης, κόρης του βασιλιά  Νύκτιμου της Αρκαδίας , τα βρήκε  ο Τήλεφος έκθετα να τρέφονται  από μια Λύκαινα και τα ονόμασε  το ένα Λύκασο και το άλλο Παρράσιο.
Η ιστορία αυτή παρουσιάζει  ομοιότητα με την ιστορία του  Ρώμου και του Ρωμύλου που  έχτισαν την Ρώμη. Η μητέρα τους Ρέα Σίλβια, ιέρεια της θεάς Εστίας  παραβίασε την υποχρέωση της να μείνει άγαμη και γέννησε με τον Άρη τα δύο δίδυμα, το Ρώμο και τον Ρωμύλο, τα οποία ο θείος τους Αμούλιος , φοβούμενος για το θρόνο του, σκότωσε τη μάνα τους και τα δύο παιδιά τα έριξε στον Τίβερη για να πνιγούν.
Μια λύκαινα όμως βρήκε  τα 2 παιδιά , τα οποία και θήλασε και αργότερα τα βρήκε κάποιος βοσκός του Αμουλίου  , που τα έδωσε στη γυναίκα του για να τα αναθρέψει.
Όταν μεγάλωσαν , έμαθαν για τη γενιά τους και εκδικήθηκαν την συμπεριφορά του θείου τους και  τον σκότωσαν . Στο θρόνο έβαλαν τον παππού τους, Πρόκα, ο οποίος του υπέδειξε να χτίσουν τιμητικά τη Ρώμη στο σημείο που σώθηκαν , στην όχθη του Τίβερη, στους πρόποδες του Παλλαντίνου λόφου.
Γορτύνιος 79

Αρχαίοι Αρκάδες, οι πρόγονοι των Ιταλών

Σύμφωνα με την αρχαίους ελληνικούς μύθους, οι Αρκάδες ήταν οι πρώτοι εποικιστές της Ιταλίας. Σύμφωνα πάντα με τους ίδιους μύθους, οι Αρκάδες αφού επικράτησαν στους αυτόχθονες, μπορούν να θεωρηθούν πρόγονοι των αρχαίων και των σύγχρονων Ιταλών. Παράλληλα η ίδια μυθολογική ερμηνεία θέλει τη Ιταλία και τους Ιταλούς να οφείλουν το όνομά τους στον Ιταλό, γόνο των αρχαίων Αρκάδων. Αλλά ας δούμε όμως τα πράγματα αναλυτικότερα. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο νεότερος γιος του μυθικού βασιλέα Λυκάονα, γενάρχη των Αρκάδων βασιλέων, ήταν ο Οίνωτρος. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι ήταν από τους πρώτους εποικιστές της Ρώμης. Λέγεται ότι γεννήθηκε δεκαεπτά γενιές πριν το Τρωϊκό πόλεμο. Επειδή ο Οίνωτρος δυσαρεστήθηκε από τη γή που του άφησε ο πατέρας του, αποφάσισε να φύγει από την Αρκαδία. Ζήτησε λοιπόν χρήματα και άνδρες από τον μεγαλύτερο αδελφό του Νύκτιμο, ο οποίος διαδέχθηκε τον Λυκάονα, και πέρασε με πλοία στην Ιταλία μαζί με το αδελφό του Πευκέτιο. Εκεί βασίλεψε στη χώρα που την ονόμασε Οινωτρία και στο λαό του, τους Οινωτρούς Πελασγούς, που και αυτοί πήραν το όνομά του. Ο Παυσανίας αναφέρει μάλιστα ότι η αποστολή του Οίνωτρου ήταν η πρώτη εποίκηση στην Ιταλία που έγινε από την αρχαία Ελλάδα: "Ο Οίνωτρος πάλι, ο νεαρότερος γιός του Λυκάονος, ζήτησε από τον αδελφό του Νύκτιμο χρήματα και άνδρες και πέρασε με πλοία στην Ιταλία, έτσι η χώρα Οινωτρία ονομάστηκε από τον Οίνωτρο που ήταν βασιλιάς της. Αυτή η πρώτη αποστολή που έστειλαν από την Ελλάδα για την ίδρυση αποικίας και αν υπολογίσουμε με κάθε ακρίβεια θα φανή ότι ποτέ κανείς πριν από τον Οίνωτρο ούτε από τους βαρβάρους δεν έφυγε σε ξένη γή." Ορισμένοι συγγραφείς θεωρούν ότι παιδιά του Λυκάονα ήταν επίσης και οι Δάφνιος και Ιάπυξ. Λέγεται μάλιστα, ότι και αυτοί μαζί με τον Πευκέτιο μετανάστευσαν στην Ιταλία λίγο πριν τον Οίνωτρο. Μαζί τους ήλθε και ο στρατηγός Μεσσάπιος με ένα ισχυρό σώμα Ιλλυριών. Φθάνοντας στην Ιταλία απώθησαν τους αυτόχθονες, και μοίρασαν μεταξύ τους τη χώρα. Οι Δάφνιοι, πήραν το όνομα του αρχηγού τους Δάφνιου και εγκαταστάθηκαν στην νοτιοανατολική Ιταλία, κοντά στη χερόνησο του Gargano. Στην κάτω άκρη της Ιταλίας ο Ιάπυξ ίδρυσε την Απυγγία (Iapygia). Ο Πευκέτιος εγκαταστάθηκε στην Απουλία (Apulia), στη νότια Ιταλία. Τέλος, με τον ίδιο τρόπο, η περιοχή γνωστή σήμερα σαν Καλαβρία (Calabria), κατοικήθηκε από τους Ιλλυριούς και ονομάσθηκε Μεσσαπία (Messapia). Βέβαια, αναφέρονται και άλλοι Έλληνες σαν μεταγενέστεροι εποικιστές της Ιταλίας, όπως ο Αρκάδας βασιλιάς Εύανδρος. Μετά τον Οίνοτρο, ένας από τους κατοπινούς βασιλείς των Οινοτρών ήταν ο Ιταλός, ο οποίος βασίλεψε τον 17 αι. π.Χ. Σύμφωνα με την καταγραφή του μύθου από τον Λατίνο συγγραφέα Gaius Julius Hyginus, (64 π.Χ.- 17μ.Χ.) στο έργο του "In his Fabularum Liber" (ή "Fabulae"), ο Οίνοτρος ήταν γιος της Πηνελόπης και του Τηλεγόνου, και συνεπώς εγγονός του Οδυσσέα. Κατά μια άλλη παράδοση ήταν γιος της κόρης του Μίνωα, Σατυρίας. Ο Έλληνας αυτός …Ιταλός γύρω στο 1650 π.Χ. εξεστράτευσε με το στρατό του εναντίον της Καλαβρίας, την κυρίευσε και έχρισε εκεί διαδοχό του το Μόργη. Μεταγενέστερες παραδόσεις αναφέρουν τον Ιταλό σαν βασιλιά των Σικελών ή Ιταλών, δηλαδή του λαού του και του αποδίδουν λυγουρική ή κερκυραϊκή καταγωγή. Ο Ιταλός νυμφεύθηκε την Λευκαρία. Σαν τέκνα τους αναφέρονται ο Ρώμος και η Ρώμη, οι ιδρυτές της Ρώμης. Η χώρα του ονομάστηκε προς τιμή του Ιταλία, και από τα χρόνια του συνεχίστηκε να ονομάζεται έτσι. Την άποψη ότι η Ιταλία οφείλει το όνομά της στον βασιλέα Ιταλό, διατυπώνει και ο Θουκιδίδης στην "Ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου": "Ακόμα και σήμερα, υπάρχουν Σικελοί στην Ιταλία, και η χώρα πήρε το όνομά της από τον Ιταλό, τον ούτως ονομαζόμενο βασιλέα των Σικελών (6.2.4)" Στο έργο του αυτό, ο Θουκιδίδης αναφέρει λίγο πιο πριν (6.2.1), ότι οι πρώτοι κάτοικοι της Ιταλίας ήταν η αρχαία φυλή των Κυκλώπων. Μερικούς αιώνες αργότερα, ο ΄Ελληνας ιστορικός Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, στο έργο του "Ρωμαϊκές Αρχαιότητες" ("Antiquitates romanae"), επαναλαμβάνει την ίδια εξήγηση, ότι η Ιταλία πήρε το όνομά της από τον Ιταλό (1.35). Παράλληλα όμως επαναδιατυπώνει και μια άλλη ερμηνεία που βασίζεται στην ετυμολογία της λέξης. Σύμφωνα μ' αυτήν, το όνομά της Ιταλίας προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη "ιταλός" που σημαίνει "ταύρος" (1.35). Έτσι, τα μέλη της αρχαίας αυτόχθονης φυλής ονομάστηκαν Ιταλοί και από αυτούς πήρε το όνομά της και η χώρα. Την ίδια ερμηνεία δίνουν και άλλοι συγγραφείς και ιστορικοί της εποχής, όπως ο Timaeus, Varro (στο έργο "Rerum Rusticarum", 2.5) και Festus. Άλλωστε, η λέξη αυτή έχει δώσει σε πολλές γλώσσες πλήθος παραφθαρμένων λέξεων. Την ερμηνεία αυτή μπορεί να συμπληρώσει και η παρατήρηση ότι η κατάληξη -ταλος (ή -ταλός) ήταν συνηθέστατη στα αρχαία ελληνικά ονόματα, όπως λ.χ. Ψύτταλος, Άτταλος, Κρόταλος, Θέσταλος, κλπ. Σύμφωνα λοιπόν με την παραπάνω θεώρηση την ονομασία αυτή ("Itali") πήρε η παραπάνω φυλή. Η σύγχρονη ιστορική ερμηνεία για την προέλευση του ονόματος της Ιταλίας δέχεται ότι αυτό προέρχεται από την αρχαία φυλή των Ιταλών ("Itali"). Η Ρώμη ξεκίνησε από την Αρκαδία Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ Η αναδημιουργία της αποξηραμένης λίμνης Τάκα, που βρίσκεται νότια της Τρίπολης, στο οροπέδιο της Τεγέας (σε υψόμετρο 650 μ.), έφερε στο φως ένα σπουδαίο αρχαίο εύρημα που σχετίζεται με την ίδρυση της Ρώμης. Για τα αρχαία αυτά ερείπια ενδιαφέρονται πολύ Ιταλοί τουρίστες. Και, άλλωστε, πρώτη άρχισε να τα ψάχνει το 1940 η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Σύμφωνα με την παράδοση, ο καλύτερος πολεμιστής των Αρκάδων, ο Εύανδρος, γιος μιας νύμφης, κόρης του Λάδωνα και του Ερμή, προερχόμενος από την αρκαδική πόλη Παλλάντιον ίδρυσε μαζί με συντρόφους του στις όχθες του ποταμού Τίβερη μια πόλη. Η περιοχή πήρε το όνομα Παλλάντιον (σήμερα Παλάτιον). Επειδή ο οικιστικός αυτός πυρήνας υπήρξε η απαρχή για τη δημιουργία της Ρώμης, ο αυτοκράτορας Αντωνίνος μετέτρεψε το χωριό σε πόλη και απάλλαξε τους κατοίκους από φόρους. Ο ιστορικός και γεωγράφος Στράβωνας (65 π.Χ. - 23 μ.Χ.) αναφέρει ότι η Ρώμη «Ελληνικόν είναι κτίσμα». Ο Πλούταρχος κάνει λόγο για την ύπαρξη εορτών στη Ρώμη προς τιμήν της Καρμέντα, γυναίκας του εποικιστή της Ρώμης Ευάνδρου από την Αρκαδία, όπως και για τον Λύκιο Απόλλωνα της Αρκαδίας. Ηταν λοιπόν φυσικό οι Ρωμαίοι να θεωρούν το αρκαδικό Παλλάντιον μητρόπολή τους. Το 1940 η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή ξεκίνησε έρευνες για τον εντοπισμό της αρκαδικής αυτής πόλης. Δεν είναι λίγοι οι Ιταλοί που επισκέπτονται κάθε χρόνο τον νομό αναζητώντας τα ερείπια του αρχαίου Παλλάντιου. Δεν είχαμε, ωστόσο, πολλά να τους δείξουμε. Οι παλαιές ανασκαφές είχαν αποκαλύψει ένα μικρό τμήμα της αρχαίας ακρόπολης και τίποτα άλλο. Η ανάγκη, όμως, να ανοίξουν κάποιοι αύλακες για να διοχετευθεί νερό στη λίμνη Τάκα, έργο απαραίτητο για περιβαλλοντικούς λόγους και χρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε., στάθηκε τελικά η αφορμή για τον εντοπισμό της πόλης. Σύμφωνα με τον έφορο Αρχαιοτήτων της Αρκαδίας Μιχάλη Πετρόπουλο, αποκαλύφθηκε τμήμα της οχύρωσης και σπίτια τής κάτω πόλης του αρχαίου Παλλάντιου. Ο εξαίρετος αρχαιολόγος εκφράζει την πίστη ότι θα βρεθούν τα όρια της πόλης και ερμηνεύει ως δημόσιο κτήριο το οικοδόμημα που έχει αποκαλυφθεί με μια σειρά από βάσεις κιόνων. Κοντά στο αρχαίο Παλλάντιο ο Παυσανίας περιγράφει ένα δάσος με βελανιδιές και μέσα στην πόλη έναν ναό και λίθινα αγάλματα του Πάλλαντος (ιδρυτή) και του Ευάνδρου, όπως και της Δήμητρας και Κόρης. Στην κορυφή της ακρόπολης είδε ιερό των «Καθαρών Θεών», στους οποίους ορκίζονταν για τα πιο σημαντικά ζητήματα. Τώρα αρχίζουν όλα να ξαναζωντανεύουν. Εν τω μεταξύ, οι διερευνητικές ανασκαφές για τη λίμνη Τάκα είχαν αποτέλεσμα να βρεθούν τα ίχνη κι άλλης μιας αρχαίας πόλης, της Μανθυρέας, την οποία οι ειδικοί τοποθετούσαν στην ευρύτερη περιοχή, κοντά στην αρχαία Τεγέα, όπως ανέφερε ο Παυσανίας. Η ανασκαφή είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν υπάρχουν ώς τώρα αποδείξεις για οργανωμένο οικισμό. Το έργο όμως επείγει και η ευχή των αρχαιολόγων είναι να τους δοθεί η ευκαιρία να το ολοκληρώσουν. * Ρωμαίοι Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Ρωμαίοι είναι οι κάτοικοι της αρχαίας Ρώμης και κατ΄ επέκταση στην αρχαιότητα οι πολίτες της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Στον Μεσαίωνα "Ρωμαίοι" αποκαλούνταν οι Έλληνες, εξ ου και το νεώτερο όνομα "Ρωμιοί". που επικράτησε μέχρι τη σύγχρονη εποχή από τους χρόνους της Τουρκοκρατίας. Σημειώνεται ότι οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες θεωρώντας τους εαυτούς τους συνεχιστές των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων καλούνταν "Ρωμαίοι" και όχι Βυζαντινοί. Βέβαια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204, λόγω πολιτικής σκοπιμότητας απέβαλαν εξ ολοκλήρου το λατινικό χαρακτήρα και οι τότε Έλληνες αποκαλούνταν "Γρακοί", αντί Ρωμαίοι, βέβαια οι Αυτοκράτορες, περισσότερο για λόγους γοήτρου, συνέχισαν να θεωρούν τους εαυτούς τους Ρωμαίους. Πίνακας περιεχομένων 1 Καταγωγή των Ρωμαίων 2 Η πρώτη εγκατάσταση 3 Αβορίγινες και Αρκάδες 4 Εξάπλωση & εκδίωξη των ιθαγενών 5 Εκ νέου εγκατάσταση 6 Βιβλιογραφία Καταγωγή των Ρωμαίων Ο πρώτος που αποφάσισε να μεταναστεύσει σε άλλους τόπους (κατά τους αρχαίους Έλληνες) και να κτίσει αποικία, ήταν ο Οίνωτρος, γιος του Λυκάονα. Στην Αρκαδία είχαν γίνει τόσο πολλοί, που δεν μπορούσε η γη να τους θρέψει. Με τις ευλογίες και τη βοήθεια του βασιλιά αδελφού του, Νύκτιμου, ο Οίνωτρος έφτιαξε πλοία, πήρε μαζί του πολλούς Αρκάδες και ανάμεσά τους τον αδελφό του τον Πευκέτιο, κι έβαλε πλώρη για δυτικά. Η πρώτη εγκατάσταση Το πλοίο άραξε στην Απουλία της νοτιοανατολικής Ιταλίας, πρώτοι αυτοί, 17 γενιές πριν από τον Τρωικό πόλεμο, μετά τη λήξη του οποίου ο Αινείας έφυγε από την Τροία και έγινε οικιστής του Λάτιου. Στην Απουλία εγκαταστάθηκε ο Πευκέτιος και έτσι ένα μεγάλο τμήμα της περιοχής ονομάστηκε Πευκετία. Κοντά του έσπευσαν τα αδέλφια του από την Αρκαδία: ο Ίαπυς, που συγχέεται με τον Ιάπυγα, γιο του Δαίδαλου, και που έγινε επώνυμος της Ιαπυγίας (περιοχή της Καλαβρίας στη Νότια Ιταλία, απέναντι από τη Σικελία), και ο Δαύνος, οικιστής της Δαυνίας (της περιοχής γύρω από το σημερινό Μπάρι). Ο Οίνωτρος συνέχισε, διέσχισε τον πορθμό της Σικελίας κι έφτασε ως την Αυσονία («τότε» περιοχή ανάμεσα στον Πορθμό και τις εκβολές του Λείρι ποταμού, ανάμεσα στην Καμπανία και το Λάτιο). Η περιοχή ονομάστηκε Οινωτρία και από αυτήν, Οινωτρία ονομάστηκε ολόκληρη η χερσόνησος. Πολύ αργότερα, ο βασιλιάς Ιταλός, Πελασγός κι αυτός κατά μια εκδοχή, Σικελός κατά άλλη, ονόμασε τη χώρα Ιταλία. Από τους Αρκάδες αυτούς αποίκους, οι Αβοριγίνες απλώθηκαν σε όλη την Ιταλία. Αβοριγίνες ονομάζονταν οι υπεράκριοι, αυτοί που κατά το Αρκαδικό σύστημα κατοικούσαν στα άκρα, αλλά και οι αυτόχθονες (από το Λατινικό ab origine που σημαίνει γνήσιοι, πρωταρχικοί, αλλά και πρωτόγονοι). Αβορίγινες και Αρκάδες Ο Μάρκος Πόρκιος Κάτων (ο πρεσβύτερος) καθώς και άλλοι Ρωμαίοι που έγραψαν γενεαλογίες, ανέφεραν ότι οι Αβοριγίνες ήταν Αρκάδες. Υπήρχαν όμως και άλλοι που έλεγαν ότι οι Αβοριγίνες ήταν Σαβίνοι (αρχαίος λαός που ζούσε στην Κεντρική Ιταλία και αντιστάθηκε σκληρά στους Ρωμαίους, οι οποίοι μόλις το 290 π.Χ. μπόρεσαν τελικά να τους υποτάξουν). Όμως ο επιφανής ιστορικός Μάρκος Τερέντιος Ρεατίνος Ουάρων (116 – 27 π.Χ.), ισχυριζόταν ότι οι Ρεατίνοι Σαβίνοι ονομάζονταν και ήταν Αρκάδες. Εξάπλωση & εκδίωξη των ιθαγενών Οι Αρκάδες απλώθηκαν στην Ιταλία, εκδιώκοντας τους εκεί εγκατεστημένους Σικελούς, έναν από τους λαούς της θάλασσας που έγιναν αιτία να καταρρεύσει η Μυκηναϊκή οικονομία. Σύμφωνα με τους Αιγυπτιακούς παπύρους, ανάμεσα στο 1220 π.Χ. και στο 1193 π.Χ., περίοδο που χρονολογείται η άλωση της Τροίας, βασίλευαν ο Ραμσής Γ΄ και ο γιος του Μενεφθά. Αυτή την εποχή η χώρα δέχθηκε την επίθεση των «λαών της θάλασσας». Οι Φαραώ τους αντιμετώπισαν και αυτοί στράφηκαν προς την Παλαιστίνη. Στα 1174 π.Χ. ξαναφάνηκαν στην Αίγυπτο, αποκρούστηκαν και σκόρπισαν. Ονομάζονταν Σαντάνα, Τούρσα, Σέκελες, Ρούκι, Νερντέν, Πλέστ κλπ. Από αυτούς, οι Σέκελες (Σικελοί), απλώθηκαν στην Ιταλία. Αυτούς έδιωξαν οι Αρκάδες όταν έφτασαν εκεί και τους περιόρισαν στο νησί που ονομάστηκε Σικελία. Οι Αβοριγίνες Αρκάδες κατοίκησαν σε μερικούς από τους λόφους στους οποίους αργότερα κτίστηκε η Ρώμη. Εκ νέου εγκατάσταση Εξήντα χρόνια πριν από τα Τρωικά, όταν στην Αρκαδία βασίλευε ο Αγαμήδης (γιος του Στύμφαλου κατά την ελληνική μυθολογία), ο Εύανδρος, γιος του Ερμή και της Θέμιδας κατά τη μυθολογία, που ζούσε στην περιοχή του Παλλαντίου στα όρια της σημερινής Τρίπολης, αρμάτωσε δύο καράβια και πήγε μετανάστης στην Ιταλία. Βρέθηκε κι αυτός στην περιοχή των λόφων όπου αργότερα κτίστηκε η Ρώμη. Στους εκεί Αβοριγίνες Αρκάδες βασίλευε ο Φαύνος, συνώνυμος του Ρωμαϊκού θεού των δασών και των κοπαδιών, που ταυτίζεται με τον Αρκαδικό Πάνα. Ο βασιλιάς Φαύνος επέτρεψε στους νεοφερμένους συμπατριώτες του να κατοικήσουν σε έναν από τους λόφους. Ο Εύανδρος τον οχύρωσε και τον ονόμασε Παλλαντίνο είτε σε ανάμνηση της μητρόπολης που ξεκίνησαν, είτε από το όνομα του γιου του, Πάλλαντα. Είναι ο Παλλαντίνος λόφος, ο κεντρικός από τους 7 λόφους της Ρώμης. Τιμώντας την Αρκαδική καταγωγή της ονομασίας του λόφου, ο αυτοκράτορας των Ρωμαίων Αντωνίνος Πίος (138-161), επισκέφθηκε το Παλλάντιο της Αρκαδίας και τον εκεί οικισμό τον μετέτρεψε σε πόλη. Βιβλιογραφία Πατριδογνωσία, τ. 84, σελ. 3041-3043, 21 Σεπτεμβρίου 2003. Κατηγορίες: Ρωμαίοι Λαοί της Βίβλου Ιστορία της Ιταλίας Ιστορία της Ισπανίας Ιστορία της Γαλλίας Αρχαίοι λαοί της Ιταλίας Μενού πλοήγησης Δημιουργία λογαριασμού