Οι Αρκάδες αποικιστές στην Κάτω Ιταλία

Φεβρουάριος 01, 2013 - 23:12

2 σχόλια

Η παράλληλη πορεία Μύθου και Ιστορίας στα βάθη των αιώνων φωτίζουν συνεχείς πτυχές των αρχαίων Αρκάδων και της αποικιακής δράσης τους σε πολλά μέρη του τότε γνωστού αλλά και άγνωστου κόσμου.
Σύμφωνα με την αρχαίους ελληνικούς μύθους, οι Αρκάδες ήταν οι πρώτοι εποικιστές της Ιταλίας. Κατά τον Παυσανία, η πρώτη μεγάλη αποικιακή εκστρατεία πραγματοποιήθηκε από τον Αρκάδα Οίνωτρο, το νεότερο γιο του Λυκάονα.
Ο Οίνωτρος ζήτησε από τον αδερφό του Νύκτιμο χρήματα και στρατό,ο οποίος διαδέχθηκε τον πατέρα του Λυκάονα και έγινε έτσι ο νέος βασιλιάς της Αρκαδίας.Ο μύθος παρουσίαζει τον Οίνωτρο , ως δυσαρεστημένο από την κληρονομική διανομή της περιουσίας και αποφάσισε να αναζητήσει την τύχη σε νέα άγνωστα μέρη
Με αρωγό τον αδερφό του , Πευκέτιο , καθώς και πολλούς Αρκάδες , περίπου 17 γενιές πριν τον Τρωικό πόλεμο, που κατά πάσα πιθανότητα πρέπει να έλαβε χώρα λίγο μετά το 1200 π.Χ. και με πλοία που κατασκευάστηκαν για το εγχείρημα αυτό, έφτασε στην άγνωστη γη ,περνώντας μέσα από τη θάλασσα που ονομαζόταν Αυονική και αργότερα Τυρρηνική ,ονομάζοντας τη νέα Οινωτρία , τους κατοίκους της οποίας ονόμασε Οινωτρούς Πελασγούς.
Ο Πευκέτιος, αφού πέρασε το ακρωτήριο της Ιαπυγίας, βγήκε με μία ομάδα ανθρώπων στην ξηρά , εγκατάσταθηκε στην ορεινή Ιαπυγία , στα μεσημβρινά της χερσονήσου και κυρίως στην Απουλία και Καλαβρία.και η περιοχή πού αποβιβάσθηκαν ονομάστηκε Πευκετία.
(Διονύσιος Αλικαρνασεύς, "Ρωμαϊκή Αρχαιολογία Ι, 11, 2-3")
Κατά τον Παυσανία ( Αρκαδικά Παυσανία 3,5), «Ούτος εκ της Ελλάδος ες αποικίαν στόλος πρώτος εστάλη» δηλαδή ήταν η πρώτη εποίκηση που έγινε στην Ιταλία από Έλληνες.
Η ανήσυχη αρκαδική φύση , η επιθυμία εξερεύνησης και ανακάλυψης του αγνώστου οδήγησε τους πρώιμους Αρκάδες στην εξαιρετικά αυτή δύσκολη κίνηση , η οποία όμως επαναλήφθηκε στο εγγύς μέλλον και σε άλλες κατευθύνσεις (Κύπρος όπως έχει ήδη αναφερθεί, Πόντος , Μικρά Ασία κλπ) .
Το υπερπόντιο αυτό εγχείρημα λαμβάνει μεγαλύτερο αξία, αναλογιζομένου του γεγονότος ότι οι Αρκάδες ως ορεινός και τραχύς λαός, δεν διέθεταν ιδιαίτερη εμπειρία στις θαλάσσιες διαδρομές .Παρόλαυτα , ως ελληνικό φύλο , κινήθηκε με κίνητρο την εμπορικότητα και την δημιουργία νέων περιοχών (Ηρόδοτος «κατ΄ εμπορίην και θεωρίην)
Κατά άλλους ιστορικούς, αναφέρονται παιδιά του Λυκάονα ήταν επίσης και οι Δάφνιος και Ιάπυξ. Λέγεται μάλιστα, ότι και αυτοί μαζί με τον Πευκέτιο μετανάστευσαν στην Ιταλία λίγο πριν τον Οίνωτρο.
Κατά το Ρωμαίο ποιητή Βιργίλιο , στο έπος του «Αινειάδα» όπου διηγείται ιστορίες του αποικισμού της Ιταλίας, από τα Ελληνικά φύλα της τότε εποχής, αναφέρεται ότι :
«...Υπάρχει τόπος, τον οποίον οι Έλληνες τον ονομάζουν Εσπερία. Είναι μια αρχαία εύφορη γη. Την αποίκησαν άνδρες του βασιλέα Οινώτρου. Οι μεταγενέστεροι ονόμασαν την χώρα αυτή, Ιταλία, από το όνομα του βασιλέα της Ιταλού. Εκείνοι οι πρίγκιπες ήσαν οι πρόγονοι του γένους μας...»
«Πρώτοι γαρ Ελλήνων αυτοί περαιωθέντες τον Ιόνιον κόλπον, ώκησαν Ιταλίαν, άγοντος αυτούς Οινώτρου του Λυκάονος... Ην δε ούτος πέμπτος από Αζετού και Φορωνέως των πρώτων εις Πελοπόννησον δυναστενσάντων... Ευρών δε χώραν πολλήν εις νομάς, και αρότρους εύθετον, έρημον δε την πλείστην, και ουδέ της οικουμένης πολυάνθρωπον, ώκησε πόλεις μικράς και συνεχώς επί ταις όρεσι,επεραιώθη ναυσίν εν Ιταλίαν, και η Οινωτρία χώμα το όνομα έσχεν από Οινώτρου βουλεύοντος...»
Ένας ακόμα Αρκάς άποικος στην Κάτω Ιταλία ήταν ο (κατά τον Παυσανία) πιο έξυπνος και πιο γενναίος αρκάς Εύανδρος «Και τα ες πόλεμον άριστον των Αρκάδων όνομα Εύανδρον» (Παυσανίας Αρκαδικά 43-2) , γιος του Ερμή και μιας Νύμφης , κόρης του Λάδωνα , εξήντα χρόνια μετά από τον Τρωικό πόλεμο .
Ο Εύανδρος καταγόμενος από το Παλλάντιο συγκέντρωσε πολλούς Αρκάδες και ήταν έτοιμος να αποπλεύσει στην Ιταλία με ισχυρότατο στόλο . Την τελευταία όμως στιγμή το μεγαλύτερο μέρος του στόλου δείλιασε και δεν τον ακολούθησε
Ο «Εύνδαρος δεν πτοήθηκε και έφυγε μόνο με δυο πλοία από Αρκάδες
Εγκαταστάθηκε στις όχθες του Τίβερη και σε έναν λόφο , τον οποίο οχύρωσε και τον ονόμασε Παλλάντιο ή Παλλάντινο σε ανάμνηση της Αρκαδικής πόλης.
«Και Ρωμαίων μέρος της καθ΄ ημάς πόλεως , ό ώκειτο υπό του Ευάνδρου και Αρκάδων των συνακολουθησάντων» (Αρκαδικά Παυσανία)
Δηλαδή:
Ένα τμήμα της σημερινής ρώμης ιδρύθηκε από τον Εύανδρο και τους πιστούς του Αρκάδες.
Ο Αντωνίνος Α' (β' μ.Χ. αιώνας, που η Ελλάς τελούσε υπό ρωμαϊκή κατοχή) απάλλαξε από κάθε φόρο την πολίχνη Παλλάντιον της Αρκαδίας, αναγνωρίζοντας ότι από εκεί είχαν έλθει οικιστές στον λόφο Παλλατίνον της Ρώμης (Παυσανίας Αρκαδικά 43)
Ο Εύανδρος είναι εκείνος που εισήγαγε στην Ιταλία τη λατρεία του Πανός,( Στην πόλη υπάρχει σπήλαιο του Πανός, το οποίο ονομάστηκε Lupercal και ελληνικά Λύκαιο, καθότι οι Αρκάδες τον Πάνα τον έλεγαν Λύκαιο- Ο Παν λατινικά λέγεται Lycalus Pan και στη γενική του φέρει ελληνική κατάληξη Lycaei Panos.) της Δήμητρας και του Ηρακλή.

Όταν πέθανε ο Εύανδρος , ετάφη στο λόφο και τιμήθηκε σαν ημίθεος και μεγάλος ευεργέτης , γιατί δίδαξε στους γηγενείς της περιοχής τις τέχνες, τη μουσική και την αμπελουργία (με τον Αρκά Αγκαίο στον οποίο αποδίδεται η φράση «Μεταξύ κύλικος και χειλέων πολλά πέλει» που σημαίνει ότι πολλά μπορούν να συμβούν ώσπου να πάει το ποτήρι στα χείλη)
Ο Βιργίλιος αποκαλεί την Αρκαδία της Πελοποννήσου ψυχρή, γιατί είναι ορεινή. Στην «Αινειάδα» γίνεται υπαινιγμός ότι επειδή οι Αρκάδες κατοικούσαν σε υψηλούς τόπους, πρώτοι ίδρυσαν ναούς και καθιέρωσαν θρησκεία.Επίσς δίνει μια σημαντική συμβολή στη γνώση των Αρκάδων που είχαν εγκατασταθεί στην Κάτω Ιταλία. Αναφέρει ότι οι Αρκάδες είναι λαός πελασγικός της Αρκαδίας της Πελοποννήσου που με το βασιλιά τους Εύανδρο εγκαταστάθηκαν στην περιοχή γύρω από τον Τίβερη, σε μια πόλη που την ονόμασαν Παλλάντιο, από το όνομα του προγόνου τους Πάλλαντα, που ήταν βασιλιάς και πρόπαππους του Ευάνδρου. Έχουν για προστάτη τους θεό τον Ηρακλή τον οποίο γιορτάζουν κάθε χρόνο με θυσίες και πλούσια τραπέζια. Στην «Αινειάδα», οι Αρκάδες βρίσκονται σε εχθρική σχέση με τους Λατίνους, γι' αυτό ο ποταμός Τίβερης συμβουλεύει τον Αινεία να ζητήσει τη συμμαχία τους. Ο Αινείας έρχεται στην πόλη τους και ζητάει βοήθεια από τον Εύανδρο, το βασιλιά τους, και Αρκάδες και Τρώες συμμαχούν.
Σύμφωνα με τον Στράβωνα, (Γεωγραφικά Ε' 111) «…Ή Ρώμη υπήρξε Αρκαδική αποικία υπό τον Εύανδρο. Αυτός φιλοξένησε τον Ηρακλή, τότε που πήγαινε για τα βόδια του Γηρυόνη. Ο Εύανδρος έμαθε από την μάνα του, την Νικοστράτη, που ήταν έμπειρη στα μαντικά, ότι ήταν πεπρωμένο του Ηρακλή να γίνει θεός, όταν θα τελείωνε τους άθλους του. Το ομολόγησε στον Ηρακλή, καθόρισε έναν ναό και έκανε θυσία προς τιμήν του, συμφώνα με το ελληνικό έθιμο - μία θυσία πού γίνεται ακόμη και σήμερα. Ακόμη και ο ιστορικός των Ρωμαίων, Κοίλιος, θεωρεί αυτή την θυσία απόδειξη, ότι η Ρώμη είναι ελληνικό κτίσμα, αφού πρόκειται για πατρογονική θυσία, ελληνική, στον Ηρακλή. Οι Ρωμαίοι τιμούν και την μητέρα του Ευάνδρου. Την ονόμασαν Καρμέντη και την θεωρούν μία από τις νύμφες.»
Ο Πλούταρχος γράφει ότι στην Ρώμη είχαν εορτές για την Καρμέντα, σύζυγο του εποικιστού της Ρώμης, Ευάνδρου, από την Αρκαδία.Κατά την άποψη του ιδίου και ο μύθος της Λύκαινας , που ανέθρεψε το Ρώμο και το Ρωμύλο, είναι απομίμηση από Αρκαδικό μύθο.
Ο Αρκαδικός μύθος λέει : « Τα δίδυμα παιδιά του ΄Αρη και της Φιλονόμης, κόρης του βασιλιά Νύκτιμου της Αρκαδίας , τα βρήκε ο Τήλεφος έκθετα να τρέφονται από μια Λύκαινα και τα ονόμασε το ένα Λύκασο και το άλλο Παρράσιο.
Η ιστορία αυτή παρουσιάζει ομοιότητα με την ιστορία του Ρώμου και του Ρωμύλου που έχτισαν την Ρώμη. Η μητέρα τους Ρέα Σίλβια, ιέρεια της θεάς Εστίας παραβίασε την υποχρέωση της να μείνει άγαμη και γέννησε με τον Άρη τα δύο δίδυμα, το Ρώμο και τον Ρωμύλο, τα οποία ο θείος τους Αμούλιος , φοβούμενος για το θρόνο του, σκότωσε τη μάνα τους και τα δύο παιδιά τα έριξε στον Τίβερη για να πνιγούν.
Μια λύκαινα όμως βρήκε τα 2 παιδιά , τα οποία και θήλασε και αργότερα τα βρήκε κάποιος βοσκός του Αμουλίου , που τα έδωσε στη γυναίκα του για να τα αναθρέψει.
Όταν μεγάλωσαν , έμαθαν για τη γενιά τους και εκδικήθηκαν την συμπεριφορά του θείου τους και τον σκότωσαν . Στο θρόνο έβαλαν τον παππού τους, Πρόκα, ο οποίος του υπέδειξε να χτίσουν τιμητικά τη Ρώμη στο σημείο που σώθηκαν , στην όχθη του Τίβερη, στους πρόποδες του Παλλαντίνου λόφου.
Γορτύνιος 79

Αρχαίοι Αρκάδες, οι πρόγονοι των Ιταλών

Σύμφωνα με την αρχαίους ελληνικούς μύθους, οι Αρκάδες ήταν οι πρώτοι εποικιστές της Ιταλίας. Σύμφωνα πάντα με τους ίδιους μύθους, οι Αρκάδες αφού επικράτησαν στους αυτόχθονες, μπορούν να θεωρηθούν πρόγονοι των αρχαίων και των σύγχρονων Ιταλών. Παράλληλα η ίδια μυθολογική ερμηνεία θέλει τη Ιταλία και τους Ιταλούς να οφείλουν το όνομά τους στον Ιταλό, γόνο των αρχαίων Αρκάδων. Αλλά ας δούμε όμως τα πράγματα αναλυτικότερα.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο νεότερος γιος του μυθικού βασιλέα Λυκάονα, γενάρχη των Αρκάδων βασιλέων, ήταν ο Οίνωτρος. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι ήταν από τους πρώτους εποικιστές της Ρώμης. Λέγεται ότι γεννήθηκε δεκαεπτά γενιές πριν το Τρωϊκό πόλεμο. Επειδή ο Οίνωτρος δυσαρεστήθηκε από τη γή που του άφησε ο πατέρας του, αποφάσισε να φύγει από την Αρκαδία. Ζήτησε λοιπόν χρήματα και άνδρες από τον μεγαλύτερο αδελφό του Νύκτιμο, ο οποίος διαδέχθηκε τον Λυκάονα, και πέρασε με πλοία στην Ιταλία μαζί με το αδελφό του Πευκέτιο. Εκεί βασίλεψε στη χώρα που την ονόμασε Οινωτρία και στο λαό του, τους Οινωτρούς Πελασγούς, που και αυτοί πήραν το όνομά του. Ο Παυσανίας αναφέρει μάλιστα ότι η αποστολή του Οίνωτρου ήταν η πρώτη εποίκηση στην Ιταλία που έγινε από την αρχαία Ελλάδα:

"Ο Οίνωτρος πάλι, ο νεαρότερος γιός του Λυκάονος, ζήτησε από τον αδελφό του Νύκτιμο χρήματα και άνδρες και πέρασε με πλοία στην Ιταλία, έτσι η χώρα Οινωτρία ονομάστηκε από τον Οίνωτρο που ήταν βασιλιάς της. Αυτή η πρώτη αποστολή που έστειλαν από την Ελλάδα για την ίδρυση αποικίας και αν υπολογίσουμε με κάθε ακρίβεια θα φανή ότι ποτέ κανείς πριν από τον Οίνωτρο ούτε από τους βαρβάρους δεν έφυγε σε ξένη γή."

Ορισμένοι συγγραφείς θεωρούν ότι παιδιά του Λυκάονα ήταν επίσης και οι Δάφνιος και Ιάπυξ. Λέγεται μάλιστα, ότι και αυτοί μαζί με τον Πευκέτιο μετανάστευσαν στην Ιταλία λίγο πριν τον Οίνωτρο. Μαζί τους ήλθε και ο στρατηγός Μεσσάπιος με ένα ισχυρό σώμα Ιλλυριών. Φθάνοντας στην Ιταλία απώθησαν τους αυτόχθονες, και μοίρασαν μεταξύ τους τη χώρα. Οι Δάφνιοι, πήραν το όνομα του αρχηγού τους Δάφνιου και εγκαταστάθηκαν στην νοτιοανατολική Ιταλία, κοντά στη χερόνησο του Gargano. Στην κάτω άκρη της Ιταλίας ο Ιάπυξ ίδρυσε την Απυγγία (Iapygia). Ο Πευκέτιος εγκαταστάθηκε στην Απουλία (Apulia), στη νότια Ιταλία. Τέλος, με τον ίδιο τρόπο, η περιοχή γνωστή σήμερα σαν Καλαβρία (Calabria), κατοικήθηκε από τους Ιλλυριούς και ονομάσθηκε Μεσσαπία (Messapia). Βέβαια, αναφέρονται και άλλοι Έλληνες σαν μεταγενέστεροι εποικιστές της Ιταλίας, όπως ο Αρκάδας βασιλιάς Εύανδρος.

Μετά τον Οίνοτρο, ένας από τους κατοπινούς βασιλείς των Οινοτρών ήταν ο Ιταλός, ο οποίος βασίλεψε τον 17 αι. π.Χ. Σύμφωνα με την καταγραφή του μύθου από τον Λατίνο συγγραφέα Gaius Julius Hyginus, (64 π.Χ.- 17μ.Χ.) στο έργο του "In his Fabularum Liber" (ή "Fabulae"), ο Οίνοτρος ήταν γιος της Πηνελόπης και του Τηλεγόνου, και συνεπώς εγγονός του Οδυσσέα. Κατά μια άλλη παράδοση ήταν γιος της κόρης του Μίνωα, Σατυρίας.

Ο Έλληνας αυτός …Ιταλός γύρω στο 1650 π.Χ. εξεστράτευσε με το στρατό του εναντίον της Καλαβρίας, την κυρίευσε και έχρισε εκεί διαδοχό του το Μόργη. Μεταγενέστερες παραδόσεις αναφέρουν τον Ιταλό σαν βασιλιά των Σικελών ή Ιταλών, δηλαδή του λαού του και του αποδίδουν λυγουρική ή κερκυραϊκή καταγωγή. Ο Ιταλός νυμφεύθηκε την Λευκαρία. Σαν τέκνα τους αναφέρονται ο Ρώμος και η Ρώμη, οι ιδρυτές της Ρώμης. Η χώρα του ονομάστηκε προς τιμή του Ιταλία, και από τα χρόνια του συνεχίστηκε να ονομάζεται έτσι. Την άποψη ότι η Ιταλία οφείλει το όνομά της στον βασιλέα Ιταλό, διατυπώνει και ο Θουκιδίδης στην "Ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου":

"Ακόμα και σήμερα, υπάρχουν Σικελοί στην Ιταλία, και η χώρα πήρε το όνομά της από τον Ιταλό, τον ούτως ονομαζόμενο βασιλέα των Σικελών (6.2.4)"

Στο έργο του αυτό, ο Θουκιδίδης αναφέρει λίγο πιο πριν (6.2.1), ότι οι πρώτοι κάτοικοι της Ιταλίας ήταν η αρχαία φυλή των Κυκλώπων. Μερικούς αιώνες αργότερα, ο ΄Ελληνας ιστορικός Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, στο έργο του "Ρωμαϊκές Αρχαιότητες" ("Antiquitates romanae"), επαναλαμβάνει την ίδια εξήγηση, ότι η Ιταλία πήρε το όνομά της από τον Ιταλό (1.35). Παράλληλα όμως επαναδιατυπώνει και μια άλλη ερμηνεία που βασίζεται στην ετυμολογία της λέξης. Σύμφωνα μ' αυτήν, το όνομά της Ιταλίας προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη "ιταλός" που σημαίνει "ταύρος" (1.35). Έτσι, τα μέλη της αρχαίας αυτόχθονης φυλής ονομάστηκαν Ιταλοί και από αυτούς πήρε το όνομά της και η χώρα. Την ίδια ερμηνεία δίνουν και άλλοι συγγραφείς και ιστορικοί της εποχής, όπως ο Timaeus, Varro (στο έργο "Rerum Rusticarum", 2.5) και Festus. Άλλωστε, η λέξη αυτή έχει δώσει σε πολλές γλώσσες πλήθος παραφθαρμένων λέξεων. Την ερμηνεία αυτή μπορεί να συμπληρώσει και η παρατήρηση ότι η κατάληξη -ταλος (ή -ταλός) ήταν συνηθέστατη στα αρχαία ελληνικά ονόματα, όπως λ.χ. Ψύτταλος, Άτταλος, Κρόταλος, Θέσταλος, κλπ. Σύμφωνα λοιπόν με την παραπάνω θεώρηση την ονομασία αυτή ("Itali") πήρε η παραπάνω φυλή.

Η σύγχρονη ιστορική ερμηνεία για την προέλευση του ονόματος της Ιταλίας δέχεται ότι αυτό προέρχεται από την αρχαία φυλή των Ιταλών ("Itali").

Η Ρώμη ξεκίνησε από την Αρκαδία

Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ

Η αναδημιουργία της αποξηραμένης λίμνης Τάκα, που βρίσκεται νότια της Τρίπολης, στο οροπέδιο της Τεγέας (σε υψόμετρο 650 μ.), έφερε στο φως ένα σπουδαίο αρχαίο εύρημα που σχετίζεται με την ίδρυση της Ρώμης.

Για τα αρχαία αυτά ερείπια ενδιαφέρονται πολύ Ιταλοί τουρίστες. Και, άλλωστε, πρώτη άρχισε να τα ψάχνει το 1940 η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Σύμφωνα με την παράδοση, ο καλύτερος πολεμιστής των Αρκάδων, ο Εύανδρος, γιος μιας νύμφης, κόρης του Λάδωνα και του Ερμή, προερχόμενος από την αρκαδική πόλη Παλλάντιον ίδρυσε μαζί με συντρόφους του στις όχθες του ποταμού Τίβερη μια πόλη. Η περιοχή πήρε το όνομα Παλλάντιον (σήμερα Παλάτιον). Επειδή ο οικιστικός αυτός πυρήνας υπήρξε η απαρχή για τη δημιουργία της Ρώμης, ο αυτοκράτορας Αντωνίνος μετέτρεψε το χωριό σε πόλη και απάλλαξε τους κατοίκους από φόρους.
Ο ιστορικός και γεωγράφος Στράβωνας (65 π.Χ. - 23 μ.Χ.) αναφέρει ότι η Ρώμη «Ελληνικόν είναι κτίσμα». Ο Πλούταρχος κάνει λόγο για την ύπαρξη εορτών στη Ρώμη προς τιμήν της Καρμέντα, γυναίκας του εποικιστή της Ρώμης Ευάνδρου από την Αρκαδία, όπως και για τον Λύκιο Απόλλωνα της Αρκαδίας. Ηταν λοιπόν φυσικό οι Ρωμαίοι να θεωρούν το αρκαδικό Παλλάντιον μητρόπολή τους. Το 1940 η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή ξεκίνησε έρευνες για τον εντοπισμό της αρκαδικής αυτής πόλης.
Δεν είναι λίγοι οι Ιταλοί που επισκέπτονται κάθε χρόνο τον νομό αναζητώντας τα ερείπια του αρχαίου Παλλάντιου. Δεν είχαμε, ωστόσο, πολλά να τους δείξουμε. Οι παλαιές ανασκαφές είχαν αποκαλύψει ένα μικρό τμήμα της αρχαίας ακρόπολης και τίποτα άλλο.
Η ανάγκη, όμως, να ανοίξουν κάποιοι αύλακες για να διοχετευθεί νερό στη λίμνη Τάκα, έργο απαραίτητο για περιβαλλοντικούς λόγους και χρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε., στάθηκε τελικά η αφορμή για τον εντοπισμό της πόλης. Σύμφωνα με τον έφορο Αρχαιοτήτων της Αρκαδίας Μιχάλη Πετρόπουλο, αποκαλύφθηκε τμήμα της οχύρωσης και σπίτια τής κάτω πόλης του αρχαίου Παλλάντιου. Ο εξαίρετος αρχαιολόγος εκφράζει την πίστη ότι θα βρεθούν τα όρια της πόλης και ερμηνεύει ως δημόσιο κτήριο το οικοδόμημα που έχει αποκαλυφθεί με μια σειρά από βάσεις κιόνων.
Κοντά στο αρχαίο Παλλάντιο ο Παυσανίας περιγράφει ένα δάσος με βελανιδιές και μέσα στην πόλη έναν ναό και λίθινα αγάλματα του Πάλλαντος (ιδρυτή) και του Ευάνδρου, όπως και της Δήμητρας και Κόρης. Στην κορυφή της ακρόπολης είδε ιερό των «Καθαρών Θεών», στους οποίους ορκίζονταν για τα πιο σημαντικά ζητήματα. Τώρα αρχίζουν όλα να ξαναζωντανεύουν.
Εν τω μεταξύ, οι διερευνητικές ανασκαφές για τη λίμνη Τάκα είχαν αποτέλεσμα να βρεθούν τα ίχνη κι άλλης μιας αρχαίας πόλης, της Μανθυρέας, την οποία οι ειδικοί τοποθετούσαν στην ευρύτερη περιοχή, κοντά στην αρχαία Τεγέα, όπως ανέφερε ο Παυσανίας. Η ανασκαφή είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν υπάρχουν ώς τώρα αποδείξεις για οργανωμένο οικισμό. Το έργο όμως επείγει και η ευχή των αρχαιολόγων είναι να τους δοθεί η ευκαιρία να το ολοκληρώσουν. *

Ρωμαίοι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ρωμαίοι είναι οι κάτοικοι της αρχαίας Ρώμης και κατ΄ επέκταση στην αρχαιότητα οι πολίτες της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Στον Μεσαίωνα "Ρωμαίοι" αποκαλούνταν οι Έλληνες, εξ ου και το νεώτερο όνομα "Ρωμιοί". που επικράτησε μέχρι τη σύγχρονη εποχή από τους χρόνους της Τουρκοκρατίας.
Σημειώνεται ότι οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες θεωρώντας τους εαυτούς τους συνεχιστές των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων καλούνταν "Ρωμαίοι" και όχι Βυζαντινοί. Βέβαια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204, λόγω πολιτικής σκοπιμότητας απέβαλαν εξ ολοκλήρου το λατινικό χαρακτήρα και οι τότε Έλληνες αποκαλούνταν "Γρακοί", αντί Ρωμαίοι, βέβαια οι Αυτοκράτορες, περισσότερο για λόγους γοήτρου, συνέχισαν να θεωρούν τους εαυτούς τους Ρωμαίους.

Πίνακας περιεχομένων

Καταγωγή των Ρωμαίων

Ο πρώτος που αποφάσισε να μεταναστεύσει σε άλλους τόπους (κατά τους αρχαίους Έλληνες) και να κτίσει αποικία, ήταν ο Οίνωτρος, γιος του Λυκάονα. Στην Αρκαδία είχαν γίνει τόσο πολλοί, που δεν μπορούσε η γη να τους θρέψει. Με τις ευλογίες και τη βοήθεια του βασιλιά αδελφού του, Νύκτιμου, ο Οίνωτρος έφτιαξε πλοία, πήρε μαζί του πολλούς Αρκάδες και ανάμεσά τους τον αδελφό του τον Πευκέτιο, κι έβαλε πλώρη για δυτικά.

Η πρώτη εγκατάσταση

Το πλοίο άραξε στην Απουλία της νοτιοανατολικής Ιταλίας, πρώτοι αυτοί, 17 γενιές πριν από τον Τρωικό πόλεμο, μετά τη λήξη του οποίου ο Αινείας έφυγε από την Τροία και έγινε οικιστής του Λάτιου.
Στην Απουλία εγκαταστάθηκε ο Πευκέτιος και έτσι ένα μεγάλο τμήμα της περιοχής ονομάστηκε Πευκετία. Κοντά του έσπευσαν τα αδέλφια του από την Αρκαδία: ο Ίαπυς, που συγχέεται με τον Ιάπυγα, γιο του Δαίδαλου, και που έγινε επώνυμος της Ιαπυγίας (περιοχή της Καλαβρίας στη Νότια Ιταλία, απέναντι από τη Σικελία), και ο Δαύνος, οικιστής της Δαυνίας (της περιοχής γύρω από το σημερινό Μπάρι).
Ο Οίνωτρος συνέχισε, διέσχισε τον πορθμό της Σικελίας κι έφτασε ως την Αυσονία («τότε» περιοχή ανάμεσα στον Πορθμό και τις εκβολές του Λείρι ποταμού, ανάμεσα στην Καμπανία και το Λάτιο). Η περιοχή ονομάστηκε Οινωτρία και από αυτήν, Οινωτρία ονομάστηκε ολόκληρη η χερσόνησος. Πολύ αργότερα, ο βασιλιάς Ιταλός, Πελασγός κι αυτός κατά μια εκδοχή, Σικελός κατά άλλη, ονόμασε τη χώρα Ιταλία.
Από τους Αρκάδες αυτούς αποίκους, οι Αβοριγίνες απλώθηκαν σε όλη την Ιταλία. Αβοριγίνες ονομάζονταν οι υπεράκριοι, αυτοί που κατά το Αρκαδικό σύστημα κατοικούσαν στα άκρα, αλλά και οι αυτόχθονες (από το Λατινικό ab origine που σημαίνει γνήσιοι, πρωταρχικοί, αλλά και πρωτόγονοι).

Αβορίγινες και Αρκάδες

Ο Μάρκος Πόρκιος Κάτων (ο πρεσβύτερος) καθώς και άλλοι Ρωμαίοι που έγραψαν γενεαλογίες, ανέφεραν ότι οι Αβοριγίνες ήταν Αρκάδες. Υπήρχαν όμως και άλλοι που έλεγαν ότι οι Αβοριγίνες ήταν Σαβίνοι (αρχαίος λαός που ζούσε στην Κεντρική Ιταλία και αντιστάθηκε σκληρά στους Ρωμαίους, οι οποίοι μόλις το 290 π.Χ. μπόρεσαν τελικά να τους υποτάξουν). Όμως ο επιφανής ιστορικός Μάρκος Τερέντιος Ρεατίνος Ουάρων (116 – 27 π.Χ.), ισχυριζόταν ότι οι Ρεατίνοι Σαβίνοι ονομάζονταν και ήταν Αρκάδες.

Εξάπλωση & εκδίωξη των ιθαγενών

Οι Αρκάδες απλώθηκαν στην Ιταλία, εκδιώκοντας τους εκεί εγκατεστημένους Σικελούς, έναν από τους λαούς της θάλασσας που έγιναν αιτία να καταρρεύσει η Μυκηναϊκή οικονομία. Σύμφωνα με τους Αιγυπτιακούς παπύρους, ανάμεσα στο 1220 π.Χ. και στο 1193 π.Χ., περίοδο που χρονολογείται η άλωση της Τροίας, βασίλευαν ο Ραμσής Γ΄ και ο γιος του Μενεφθά. Αυτή την εποχή η χώρα δέχθηκε την επίθεση των «λαών της θάλασσας». Οι Φαραώ τους αντιμετώπισαν και αυτοί στράφηκαν προς την Παλαιστίνη. Στα 1174 π.Χ. ξαναφάνηκαν στην Αίγυπτο, αποκρούστηκαν και σκόρπισαν. Ονομάζονταν Σαντάνα, Τούρσα, Σέκελες, Ρούκι, Νερντέν, Πλέστ κλπ. Από αυτούς, οι Σέκελες (Σικελοί), απλώθηκαν στην Ιταλία. Αυτούς έδιωξαν οι Αρκάδες όταν έφτασαν εκεί και τους περιόρισαν στο νησί που ονομάστηκε Σικελία.
Οι Αβοριγίνες Αρκάδες κατοίκησαν σε μερικούς από τους λόφους στους οποίους αργότερα κτίστηκε η Ρώμη.

Εκ νέου εγκατάσταση

Εξήντα χρόνια πριν από τα Τρωικά, όταν στην Αρκαδία βασίλευε ο Αγαμήδης (γιος του Στύμφαλου κατά την ελληνική μυθολογία), ο Εύανδρος, γιος του Ερμή και της Θέμιδας κατά τη μυθολογία, που ζούσε στην περιοχή του Παλλαντίου στα όρια της σημερινής Τρίπολης, αρμάτωσε δύο καράβια και πήγε μετανάστης στην Ιταλία. Βρέθηκε κι αυτός στην περιοχή των λόφων όπου αργότερα κτίστηκε η Ρώμη.
Στους εκεί Αβοριγίνες Αρκάδες βασίλευε ο Φαύνος, συνώνυμος του Ρωμαϊκού θεού των δασών και των κοπαδιών, που ταυτίζεται με τον Αρκαδικό Πάνα. Ο βασιλιάς Φαύνος επέτρεψε στους νεοφερμένους συμπατριώτες του να κατοικήσουν σε έναν από τους λόφους. Ο Εύανδρος τον οχύρωσε και τον ονόμασε Παλλαντίνο είτε σε ανάμνηση της μητρόπολης που ξεκίνησαν, είτε από το όνομα του γιου του, Πάλλαντα. Είναι ο Παλλαντίνος λόφος, ο κεντρικός από τους 7 λόφους της Ρώμης. Τιμώντας την Αρκαδική καταγωγή της ονομασίας του λόφου, ο αυτοκράτορας των Ρωμαίων Αντωνίνος Πίος (138-161), επισκέφθηκε το Παλλάντιο της Αρκαδίας και τον εκεί οικισμό τον μετέτρεψε σε πόλη.

Βιβλιογραφία

Πατριδογνωσία, τ. 84, σελ. 3041-3043, 21 Σεπτεμβρίου 2003.

Κατηγορίες:

περι ανεμων

Τρίτη 14 Απριλίου 2015